Hơ Thị Dợ (2)

CON ĐƯỜNG HỎA TUYẾN CHIẾN TRƯỜNG C

Hồi ức của người lính C2 – Đội 259 – Tổng đội 572 – Ban Xây dựng 64

Năm 1972, tôi được biên chế về C2, Đội 259, Tổng đội 572, Ban Xây dựng 64, làm nhiệm vụ trên chiến trường C. Nhiệm vụ của chúng tôi không trực tiếp xung phong đánh địch như các đơn vị chủ lực, nhưng lại gắn liền với một công việc sống còn: mở đường, giữ đường, bảo vệ lực lượng dân công hỏa tuyến, bảo đảm mạch máu giao thông phục vụ chiến trường.

Chiến trường C khi ấy là vùng rừng núi hiểm trở, bom đạn cày xới ngày đêm. Những con đường chúng tôi mở ra hôm trước, hôm sau có thể đã bị bom khoét sâu thành hố. Nhưng đường hỏng thì sửa, cầu sập thì bắc lại, bởi phía trước là các đơn vị chiến đấu đang chờ từng bao gạo, từng thùng đạn.

Lực lượng dân công hỏa tuyến đi cùng chúng tôi phần lớn là thanh niên xung phong, phụ nữ và người dân địa phương. Họ gùi hàng xuyên rừng, vượt suối, đi trong đêm tối để tránh máy bay địch. Có người vai gầy nhưng gánh tới bốn, năm chục cân gạo. Có người bàn chân rớm máu, vẫn cắn răng bước tiếp vì không cho phép mình dừng lại.

Địch biết rất rõ vai trò của tuyến đường này. Từ cuối năm 1972, chúng tăng cường đánh phá ác liệt. Máy bay trinh sát quần thảo ban ngày, đêm đến là pháo sáng và bom tọa độ. Nhiều trận đánh nhằm thẳng vào các đoàn dân công hỏa tuyến.

Tôi không bao giờ quên một đêm mưa rừng cuối năm 1972. C2 chúng tôi được lệnh bám đường, bảo vệ một đoàn dân công đang vận chuyển lương thực. Khi đoàn vừa qua một đoạn dốc trống thì tiếng máy bay địch gầm lên. Pháo sáng bùng nổ, treo lơ lửng trên cao, soi rõ từng gốc cây, từng bóng người.

Bom rơi dồn dập. Cả khu rừng rung chuyển. Chúng tôi vừa bắn trả, vừa hô dân công tản ra trú ẩn. Trong ánh sáng lập lòe, tôi thấy một nữ dân công ngã xuống bên vệ đường, gùi gạo bị sức ép bom hất tung, gạo trắng trộn lẫn đất đỏ.

Khi bom tạm ngớt, tôi cùng đồng đội lao tới. Chị bị mảnh bom găm vào vai, máu chảy ướt áo. Thấy chúng tôi, chị cố gượng nói, giọng đứt quãng:
“Các anh đừng lo cho tôi… gạo phải đưa lên kịp… bộ đội đang chờ…”

Không ai cầm được nước mắt. Chúng tôi cáng chị về phía sau, giao cho tổ cứu thương của Tổng đội, rồi quay lại thu gom số gạo còn lại. Dưới mưa rừng, từng bao gạo được buộc lại, từng thùng đạn được khiêng lên vai. Đoàn dân công tiếp tục lên đường ngay trong đêm, dù ai cũng mệt lả, dù cái chết vừa lướt qua rất gần.

Sang năm 1973 và 1974, chiến tranh không hề giảm bớt. C2 – Đội 259 liên tục cơ động, vừa làm đường, vừa chiến đấu bảo vệ tuyến. Có những ngày, ban ngày lấp hố bom, ban đêm lại hộ tống dân công đi tiếp. Có đồng chí bị thương ngay trên con đường mình vừa sửa xong. Có người mãi mãi nằm lại chiến trường C, không kịp gửi về gia đình một dòng tin.

Tôi nhớ một bác dân công đã ngoài năm mươi, dáng người nhỏ thó, lưng còng. Anh em khuyên bác ở lại hậu phương, nhưng bác chỉ cười:
“Đường còn cần người, tôi còn đi được thì tôi còn đi.”
Những con người như thế đã tiếp thêm cho chúng tôi sức mạnh để trụ vững giữa bom đạn.

Đầu năm 1975, nhịp vận chuyển trên chiến trường C trở nên dồn dập. Hàng hóa nhiều hơn, chuyến đi gấp hơn. Địch đánh phá điên cuồng nhằm cắt đứt tuyến tiếp tế, nhưng không thể chặn được ý chí của con người. Có những đêm, cả C2 chúng tôi đứng dọc tuyến đường, lặng lẽ nhìn đoàn dân công nối nhau đi trong mưa bom, chỉ nghe tiếng bước chân và tiếng thở gấp hòa vào tiếng rừng.

Ngày toàn thắng đến, chúng tôi vỡ òa trong niềm vui, nhưng niềm vui ấy không trọn vẹn. Bởi trên con đường hỏa tuyến của Tổng đội 572 – Ban Xây dựng 64, đã có biết bao người dân công và chiến sĩ C2, Đội 259 không kịp đi tới ngày chiến thắng.

Giờ đây, khi nhớ lại những năm tháng 1972–1975 trên chiến trường C, tôi càng thấm thía rằng: chiến thắng của dân tộc không chỉ được làm nên bởi những trận đánh lớn, mà còn bởi mồ hôi, máu và sự hy sinh thầm lặng của những con người mở đường, giữ đường, gùi hàng giữa bom đạn.

Câu chuyện này xin được coi như một lời tri ân gửi tới các liệt sĩ, các đồng đội và những người dân công hỏa tuyến của C2 – Đội 259 – Tổng đội 572 – Ban Xây dựng 64, những con người đã góp phần làm nên hòa bình hôm nay bằng chính cuộc đời mình.