HỒ THỊ ĐƠM – NỮ CHIẾN SĨ PA-CÔ KIÊN CƯỜNG NƠI ĐẠI NGÀN A LƯỚI
HỒ THỊ ĐƠM – NỮ CHIẾN SĨ PA-CÔ KIÊN CƯỜNG NƠI ĐẠI NGÀN A LƯỚI
Hồ Thị Đơm sinh năm 1940, dân tộc Pa-cô, quê ở xã Hồng Thượng, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Đồng chí tham gia cách mạng từ năm 1959, nhập ngũ năm 1966; trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước là Trợ lý dân quân Quận 3, tỉnh Thừa Thiên - Huế, Quân khu 4, đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng, từ khi mới 15 tuổi, Hồ Thị Đơm đã làm giao liên, mua hàng hóa, nắm tình hình địch để phục vụ cán bộ địa phương. Trưởng thành giữa núi rừng A Lưới khốc liệt, nơi địch thường xuyên càn quét, đánh phá ác liệt, đồng chí luôn nêu cao ý chí vượt khó, bền bỉ bám dân, bám đất, vừa chiến đấu, vừa nuôi dưỡng, chăm sóc cán bộ, bộ đội, tích cực làm công tác binh vận và xây dựng lực lượng du kích.
Từ năm 1960 đến 1975, đồng chí lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị: đội viên du kích, xã đội phó và cán bộ quân đội. Với lòng dũng cảm, mưu trí và tinh thần say mê đánh giặc, Hồ Thị Đơm đã trực tiếp tham gia chỉ huy 316 trận chiến đấu, trong đó có 7 trận tiêu diệt 335 tên địch; riêng đồng chí diệt 176 tên, có 47 tên Mỹ và chư hầu, 5 sĩ quan từ cấp trung úy trở lên, bắt sống 8 tên, bắn rơi máy bay, thu nhiều vũ khí. Đồng chí còn vận động nhân dân vót hàng vạn cây chông, đào hầm chông, rải truyền đơn, tiến hành binh vận hàng trăm lần; cùng gia đình đóng góp hàng trăm thùng gạo, hàng nghìn gùi lương thực nuôi dưỡng gần 200 cán bộ, bộ đội.
Nhiều trận đánh của Hồ Thị Đơm thể hiện rõ trí thông minh và bản lĩnh chiến đấu đặc biệt. Năm 1960, khi lực lượng du kích chưa có súng, đồng chí sáng tạo sử dụng lá cây độc thả vào nguồn nước, khiến tiểu đoàn địch càn quét phải hoảng loạn rút chạy. Tháng 10 năm 1961, chỉ với hai tay súng, 40 viên đạn và hai quả lựu đạn, đồng chí vừa đánh vừa nhử địch lọt vào trận địa chông, bẫy, diệt 18 tên, riêng đồng chí diệt 11 tên. Năm 1962, chỉ huy tổ 3 du kích dùng trận địa chông, bẫy đánh lui một đại đội tăng cường của địch, diệt và làm bị thương hàng chục tên mà không phải nổ súng.
Đặc biệt ngày 3 tháng 4 năm 1969, đồng chí chỉ huy tổ 4 người đánh vào căn cứ A Bia có lính dù Mỹ cùng máy bay, pháo yểm trợ; tận dụng địa hình rừng núi, tổ đã diệt 51 tên địch, bắn rơi máy bay, riêng Hồ Thị Đơm diệt 17 tên Mỹ, thể hiện bản lĩnh kiên cường của nữ chiến sĩ dân tộc thiểu số nơi chiến trường ác liệt.
Sau năm 1975, do sức khỏe giảm sút (mất sức 61%), đồng chí trở về xây dựng quê hương, tiếp tục phát huy phẩm chất người chiến sĩ cách mạng, được nhân dân tín nhiệm bầu làm đại biểu Hội đồng nhân dân xã nhiều khóa. Với những chiến công và cống hiến xuất sắc, ngày 20 tháng 12 năm 1994, Hồ Thị Đơm được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng tiêu biểu của phụ nữ Pa-cô kiên trung, bất khuất nơi đại ngàn Trường Sơn.
