HỒ THỊ KAN LỊCH – NGƯỜI CON GÁI PA KÔ VIẾT NÊN HUYỀN THOẠI GIỮA NÚI RỪNG A LƯỚI

Có những con người sinh ra giữa cuộc đời bình dị, nhưng khi Tổ quốc đứng trước những thử thách nghiệt ngã, họ đã bước lên phía trước bằng tất cả lòng can đảm, niềm tin và tình yêu quê hương. Họ không lựa chọn trở thành anh hùng, cũng không nghĩ rằng tên tuổi của mình sẽ được nhắc đến qua nhiều thế hệ. Họ chỉ đơn giản nghĩ rằng: quê hương đang cần, đất nước đang cần, thì mình phải góp sức. Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, giữa núi rừng Trường Sơn hùng vĩ, người con gái Pa Kô Hồ Thị Kan Lịch đã sống và chiến đấu như thế. Từ một cô gái làm liên lạc khi mới 14 tuổi, bà đã trở thành một nữ du kích kiên cường, một người chỉ huy mưu trị, dũng cảm và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 24 tuổi. Câu chuyện về bà không chỉ là câu chuyện về một người anh hùng, mà còn là câu chuyện đẹp về tuổi trẻ, lòng yêu nước và sức mạnh của những con người bình dị khi đứng lên bảo về quê hương.

Hồ Thị Kan Lịch sinh năm 1943, là người dân tộc Pa Kô, quê ở vùng Hồng Bắc, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế trước đây, quê hương của bà ngày nay thuộc địa bàn thành phố Huế. A Lưới là vùng đất nằm giữa đại ngàn Trường Sơn, nơi thiên nhiên hùng vì nhưng cũng từng phải chịu đựng những năchiến tranh vô cùng ác liệt. Những cánh rừng xanh, những con suối, những bản làng nơi đây từng chứng kiến biết bao mất mát, hy sinh của đồng bào và chiến sĩ cách mạng. Trong hoàn cảnh ấy, tình yêu quê hương không chỉ được thể hiện bằng những lời nói, mà được thể hiện bằng hành động, bằng sự kiên cường bám đất, bám làng và bằng quyết tâm bảo vệ quê hương đến cùng.

Ngay từ khi mới 14 tuổi, cô gái Pa Kô Hồ Thị Kan Lịch đã tham gia hoạt động cách mạng với công việc làm liên lạc, chuyên thư từ, công văn, lương thực và hàng hóa phục vụ cán bộ, bộ đội. Ở tuổi mà nhiều cô gái còn đang sống những ngày tháng vô tư bên gia đình, Kan Lịch đã phải đối mặt với những hiểm nguy của chiến tranh. Những con đường rừng mà bà đi qua không phải là những con đường bình yên. Mỗi chuyến đi có thể gập quân địch, mỗi lần vượt qua một con suối, một cánh rừng đều có thể là một lần đổi điện với sự sống và cái chết. Thế nhưng cô gái nhỏ ấy vẫn không lài bước. Bà hiểu rằng mỗi là thư được đưa đến nơi, mỗi thông tin được chuyển đi đúng lúc, mỗi chuyến hàng đến được với cán bộ, chiến sĩ đều góp phần vào cuộc chiến đấu chung.

Chính từ những công việc bình dị ấy, Hồ Thị Kan Lịch đần trưởng thành. Chiến tranh đã tôi luyện một có gái trẻ thành một người chiến sĩ có bản lĩnh, có ý chỉ và sự nhanh trí đáng khâm phục. Khi bị địch bắt, bả không khuất phục trước những cuộc tra hỏi, không tiết lộ bí mật của cách mạng, bảo vệ đồng đội và cơ sở. Sự gan dạ ấy không phải là sự liều lĩnh, mà là lòng trung thành với quê hương và niềm tin sắt son vào con đường mà mình đã lựa chọn.

Năm 1961, Hồ Thị Kan Lịch tham gia lực lượng du kích. Từ một cô gái làm công tác liên lạc, bà trực tiếp bước vào cuộc chiến đấu. Trong những năm tháng ấy, bà từng phụ trách đội du kích nữ và tham gia chỉ huy lực lượng tại địa phương. Núi rừng A Lưới trở thành nơi bà trường thành, nơi mỗi trận

đánh là một lần thử thách lòng dũng cảm, trí thông mình và khả năng chỉ huy. Với bà và những người đồng đội, chiến đấu không chỉ là cầm súng đối mặt với quân thủ. Đó còn là bảo vệ bản làng, bảo vệ đồng bào, bảo vệ những cán bộ đang hoạt động cách mạng và giữ vững niềm tin của Nhân dân.

Kan Lịch tham gia lực lượng du kích, hoạt động và chiến đấu tại A Lưới.

Một trong những chiến công đặc biệt gắn liền với tên tuổi Hồ Thị Kan Lịch là việc bà cùng đồng đội bắn rơi một máy bay Dakota của Mỹ bằng súng trường vào năm 1964. Giữa núi rừng, sự chênh lệch về phương tiện và vũ khí giữa hai bên là vô cùng lớn. Một bên là máy bay hiện đại trên bầu trời, một bên là những người du kích với vũ khi bộ binh. Nhưng trước lòng quyết tâm và sự mưu tri của những người chiến sĩ, điều tưởng như không thể vẫn trở thành hiện thực. Chiến công ấy đã trở thành một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời ngưới nữ du kích Pa Kô và là mình chứng sinh động cho tinh thần đám đánh, dám thắng