Hồ Thị Kỷ (1949 – 1970)
Sớm yêu nước nhờ truyền thống gia đình, ngay từ năm 10 tuổi, Hồ Thị Kỷ đã làm giao liên, đưa thư bí mật. Tháng 2 năm 1968, chị được kết nạp vào Đoàn Thanh niên và chính thức gia nhập Đội Biệt động thị xã Cà Mau – lực lượng chuyên đánh táo bạo ngay trong lòng địch.
Trong suốt quá trình hoạt động, chị nổi tiếng mưu trí và gan dạ với những trận đánh xuất sắc:
Trận đánh kho hậu cần (25/4/1969): Chị dùng mìn tấn công kho hậu cần của Tiểu đoàn 3 (thuộc Trung đoàn 32 quân ngụy), phá hủy một kho đạn lớn và đốt cháy 82.000 lít xăng của địch.
Trận đánh Ty cảnh sát Cà Mau (10/7/1969): Chị trực tiếp chỉ huy tổ biệt động đánh thẳng vào phòng căn cước thuộc Ty cảnh sát, diệt tại chỗ 6 tên và làm bị thương 5 tên khác. Sau trận này, chị được tặng danh hiệu "Dũng sĩ quyết thắng ưu tú cấp 3".
Tấn công giang thuyền: Chị còn trực tiếp tổ chức đánh hai trận vào lực lượng giang thuyền của địch tại bến sông Cà Mau, đánh chìm 5 tàu chiến.
Trận đánh cuối cùng và Sự hy sinh anh dũng
Sáng ngày 3 tháng 4 năm 1970, Hồ Thị Kỷ nhận nhiệm vụ áp sát và đặt khối thuốc nổ 10kg nhằm đánh sập Ty Cảnh sát Cà Mau để bẻ gãy một cuộc hành quân càn quét lớn của địch.
Tuy nhiên, khi chị vừa tiếp cận bốt gác thì tình huống bất ngờ xảy ra, địch phát hiện và bao vây lấy chị. Quyết không để sa vào tay giặc và không muốn bỏ lỡ thời cơ tiêu diệt kẻ thù, Hồ Thị Kỷ đã giả vờ khuất phục để lừa toán quân địch đến gần, rồi bất ngờ ấn kíp kích nổ khối mìn.
Tiếng nổ vang trời đã cướp đi sinh mạng của người con gái kiên cường ở tuổi 21, đồng thời tiêu diệt tại chỗ 18 tên địch (trong đó có 1 sĩ quan Mỹ), làm bị thương 9 tên khác, phá hủy 3 xe quân sự và đánh sập hoàn toàn lô cốt địch.
