Hồ Thị Nam

Sinh ra vào năm 1945 tại vùng đất Phú Hữu, phường Phú Tân, giữa cái nắng gió của vùng đất Vĩnh Long trù phú nhưng đầy gian khó, cuộc đời bà Hồ Thị Nam như một nhành mai dẻo dai bám chặt vào phù sa sông nước. Lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của bà không phải là những trang sách thơm mùi mực mà là những buổi dầm mưa dãi nắng trên đồng cạn dưới đồng sâu, là những bữa cơm đạm bạc bên dòng kênh chảy xiết. Chính sự khắc nghiệt của thời cuộc và cái chất phác của miền Tây sông nước đã nhào nặn nên một người phụ nữ bản lĩnh, kiên cường ngay từ trong huyết quản.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go, cô gái trẻ Hồ Thị Nam đã không đứng ngoài vòng xoáy của vận mệnh dân tộc. Với lòng yêu quê hương thiết tha, bà sớm trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ thống giao liên và nuôi giấu cán bộ tại địa phương. Ngôi nhà nhỏ nằm ẩn mình sau những rặng bần và vườn cây ăn trái ở Phú Hữu đã trở thành nơi trú ẩn an toàn, là mái ấm chở che cho biết bao cán bộ cách mạng giữa những đợt càn quét gắt gao của kẻ thù. Trong đêm tối mịt mùng, bà lặng lẽ chuẩn bị từng nắm cơm, canh chừng từng tiếng động lạ, và dùng sự thông minh, nhạy bén của mình để vượt qua các trạm kiểm soát, chuyển đi những bức thư mật quan trọng. Đã có biết bao lần hiểm nguy cận kề, bao lần họng súng kẻ thù chĩa vào nhà, nhưng bà vẫn giữ vững thái độ bình thản, dùng sự khôn khéo của người phụ nữ nông dân để bảo vệ bí mật đến cùng.

Sự hy sinh của bà không chỉ nằm ở những hoạt động bí mật mà còn ở nỗi lo toan gánh vác gia đình khi chồng con cũng dấn thân vào nghiệp binh đao. Một mình bà vừa lo việc nước, vừa đảm việc nhà, chắt chiu từng hạt gạo để tiếp tế cho cách mạng, dù có những lúc trong hũ gạo nhà mình đã cạn sạch. Hòa bình lập lại, bà Hồ Thị Nam trở về với đời thường, tiếp tục là người bà, người mẹ hiền hậu, mẫu mực của vùng đất Phú Tân. Bà sống giản dị, chân phương, đem những câu chuyện về một thời lửa đạn kể lại cho con cháu như một lời nhắc nhở về đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Những đóng góp thầm lặng của bà đã được Nhà nước ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý, nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất đối với bà chính là màu xanh hòa bình trên cánh đồng Phú Hữu hôm nay. Cuộc đời bà là minh chứng sống động cho tinh thần thép của người phụ nữ Nam Bộ: anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.