Hồ Thị Trang

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những năm tháng hoa lửa vẫn còn in đậm trong ký ức của biết bao con người và miền quê trên dải đất này. “Câu chuyện thời hoa lửa” được thực hiện để gìn giữ lại những ký ức ấy – không phải bằng những trang sử hào hùng, mà bằng những câu chuyện đời thường, mộc mạc của những con người đã đi qua chiến tranh. Từ những làng quê nghèo ven sông, từ bờ tre, bến nước, từ những mái nhà tranh lam lũ, đã có những người con lặng lẽ rời quê hương, mang theo trong tim tình yêu nước nồng nàn và niềm tin giản dị vào ngày mai hòa bình. Ông Nguyễn Văn Đại, người con sinh năm 1951 của làng quê Lam Đạt bên dòng sông Chu, là một trong những con người như thế. Tuổi thơ của ông gắn liền với tiếng mái chèo khua nhẹ buổi sớm, với những buổi trưa nắng chang chang tắm sông Chu, với dáng mẹ tảo tần mỗi khi giáp hạt, với dáng cha gầy gò sau một ngày cày cuốc. Nhưng chính từ mảnh đất lam lũ ấy, trong lòng cậu bé Nguyễn Văn Đại sớm nhen lên một tình yêu nước nồng nàn. Những câu chuyện về cách mạng, về người lính hy sinh cho Tổ quốc mà ông nghe được từ các bậc cao niên trong làng đã âm thầm gieo vào tim ông một lý tưởng lớn lao: "Sống không chỉ cho riêng mình, mà cho quê hương, đất nước" Ngày lên đường, làng quê nghèo tiễn ông bằng những ánh mắt vừa tự hào vừa lo lắng. Mẹ ông dúi vào tay con trai một túi gạo rang, cha chỉ vỗ nhẹ lên vai ông, không nói lời nào nhưng đôi mắt đỏ hoe. Ông Đại quay lưng đi, mang theo hình bóng mái nhà tranh và lời dặn dò giản dị: “Con đi mạnh giỏi, làm tròn bổn phận người trai.” Những năm tháng trong quân ngũ đầy gian khổ. Rừng sâu, núi cao, những đêm hành quân lặng lẽ dưới mưa bom, những bữa ăn vội vàng giữa chiến trường. Giữa bao nhiêu thiếu thốn và hiểm nguy, thứ quý giá nhất với người lính Nguyễn Văn Đại không phải là vật dụng nào khác, mà là lá thư từ quê nhà. Lá thư được viết bằng nét chữ run run của mẹ, trên mảnh giấy đã ố vàng: “Ở nhà vẫn ổn con ạ. Ruộng đồng đã cấy xong. Cha mẹ nhớ con nhiều, nhưng con cứ yên tâm làm nhiệm vụ.”

Chỉ vài dòng ngắn ngủi, không than nghèo kể khổ, không một lời trách móc. Ông Đại đọc thư trong ánh đèn dầu leo lét, đọc đi đọc lại đến thuộc lòng. Mỗi khi mệt mỏi, ông lại lấy thư ra, vuốt phẳng từng nếp gấp, như chạm vào chính hơi ấm của quê hương. Lá thư được ông gấp cẩn thận, đặt trong túi áo ngực – nơi gần trái tim nhất.

Có những đêm trực gác dài tưởng như vô tận, tiếng côn trùng rả rích hòa với tiếng gió rừng hun hút. Ông đứng lặng, tay siết chặt khẩu súng, trong đầu hiện lên hình ảnh mẹ già chong đèn vá áo, cha lom khom ngoài ruộng. Chính lá thư ấy nhắc ông nhớ vì sao mình có mặt nơi đây: để những mái nhà nghèo như nhà ông được sống trong hòa bình.

Chiến tranh rồi cũng lùi xa. Người lính Nguyễn Văn Đại trở về quê hương với chiếc ba lô cũ và tấm lưng sạm nắng. Ông không kể nhiều về những năm tháng bom đạn, chỉ lặng lẽ lao vào cuộc sống đời thường, lập gia đình, dựng lại mái nhà, làm ruộng, nuôi con.

Lá thư năm xưa, ông vẫn giữ. Giấy đã ngả màu, chữ đã nhòe theo thời gian, nhưng với ông, đó là kỷ vật thiêng liêng nhất của một đời lính – minh chứng cho tình yêu quê hương, cho lý tưởng yêu nước đã dẫn lối ông từ một làng quê nghèo Lam Đạt ra đi vì Tổ quốc.

Hôm nay, bên dòng sông Chu vẫn hiền hòa trôi, làng quê Lam Đạt đã đổi thay từng ngày. Nhưng ký ức về một thời hoa lửa, về những con người như ông Nguyễn Văn Đại, vẫn cần được kể lại, được gìn giữ và được truyền trao. Bởi từ những con người bình dị ấy, lịch sử đã được làm nên.

“Câu chuyện thời hoa lửa” xin được khép lại bằng lời tri ân sâu sắc dành cho những người lính đã ra đi từ làng quê nghèo, mang theo lý tưởng yêu nước nồng nàn, để hôm nay đất nước được sống trong hòa bình. Những câu chuyện ấy không chỉ thuộc về quá khứ, mà còn là ngọn lửa âm thầm soi sáng cho các thế hệ mai sau.