Hồ Tùng Mậu
Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 21/7/1951) Bí danh: Phan Tái, Lương, Hồ Bá Cự, Hồ Tùng Tôn, Hồ Quốc Đông, Ninh Võ, Hà Quị, Yên Chính, Ích, Lương Gầy, Lương Tử Anh... Quê quán: Làng Quỳnh Đôi (nay là xã Quỳnh Đôi), huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Chức vụ: Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng (1951) Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên (1949) Huân chương Sao Vàng (2008)
Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 21/7/1951)
Bí danh: Phan Tái, Lương, Hồ Bá Cự, Hồ Tùng Tôn, Hồ Quốc Đông, Ninh Võ, Hà Quị,
Yên Chính, Ích, Lương Gầy, Lương Tử Anh...
Quê quán: Làng Quỳnh Đôi (nay là xã Quỳnh Đôi), huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.
Chức vụ: Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng (1951)
Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên (1949)
Huân chương Sao Vàng (2008)
Sinh ra trong một gia đình "dòng giống xứ Nghệ, thế phiệt Hoan Châu", trên quê hương của nhiều anh hùng hào kiệt, năm 20 tuổi, chứng kiến sự áp bức của thực dân Pháp với cha mình và đồng bào. Hồ Tùng Mậu đã rời xa gia đình đi dạy học với mong muốn tìm được những người có cùng chí hưởng cứu đồng bào, cứu lấy Tổ quốc.
1919 - 1922, cùng với đồng chí Lê Hồng Sơn, Nguyễn Thị Tích, Ngô Chính Học, Đặng Quỳnh Anh bí mật sang Lào, Xiêm (Thái Lan), sau đó vượt biên sang Trung Quốc. Đồng chí học tại Trường trung học An sinh (Hàng Châu), Trường Điện tín của Công ty xe lửa Hán - Việt (Quảng Châu).
1923, tham gia thành lập nhóm "Tâm Tâm xã", tổ chức thanh niên hoạt động cách mạng với mục đích giành lại độc lập cho Việt Nam.
Tháng 3/1924, được cụ Phan Bội Châu giao trọng trách mang tài liệu về nước tuyên truyền và vận động thanh niên ra nước ngoài huấn luyện rồi về cứu nước.
Tháng 7/1924 - 1925, trở lại Quảng Châu, Trung Quốc và tiếp tục hoạt động trong nhóm "Tâm Tâm xã". Trong giai đoạn này, Đồng chí được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc kết nạp vào "Cộng sản Đoàn", rồi tham gia tích cực trong việc thành lập và phát triển Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên; là giảng viên phụ giảng tại lớp huẩn luyện chính trị cho thanh niên trí thức yêu nước.
Cuối năm 1925, Về Hải Phòng lập ra "Huệ quần thư quán"- nơi liên lạc giữa Tổng bộ của Hội với các cơ sở trong nước để chọn người sang Quảng Châu huấn luyện.
Tháng 3/1926, Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giới thiệu vào Đảng Cộng sản Trung Quốc, làm việc ở Chiêu đãi sở nhằm tạo đầu mỗi liên lạc với những người cộng sản các nước dang hoạt động tại Quảng Đông.
1927-1929, Ba lần bị bắt giam và chịu đủ mọi cực hình tra tần của nhà tù để quốc, trải qua bao nhiêu khổ ải, đến năm 1929 Đồng chí được trả tự do.
Cuối năm 1929, Tham gia vào Chi bộ Hải ngoại của An Nam Cộng sản Đảng tại Hương Cảng. Trong thời gian này, tại Nghệ An, thực dân Pháp tiền hành phiên tòa xét xử vắng mặt và kết án tử hình Đồng chí với tội danh xúi giục đưa người ra nước ngoài, vận động lập đảng, mưu đồ làm phản.
Đầu năm 1930, Tham gia tích cực chuẩn bị cho Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc triệu tập tại Cửu Long, Hương Cảng.
06/6/1931, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc bị cảnh sát Anh bắt tại Hương Cảng, Đồng chí cùng đồng chí Trương Văn Lĩnh liên hệ với Hội Quốc Tế Cứu tế Đỏ nhờ can thiệp và vận động luật sư bào chữa trả tự do cho Người.
