HỒ TÙNG MẬU – NGƯỜI CON XỨ NGHỆ TRỌN ĐỜI VÌ NƯỚC
HỒ TÙNG MẬU – NGƯỜI CON XỨ NGHỆ TRỌN ĐỜI VÌ NƯỚC
HỒ TÙNG MẬU – NGƯỜI CON XỨ NGHỆ TRỌN ĐỜI VÌ NƯỚC
Có những con người đi qua lịch sử không để lại cho mình một cuộc đời bình yên.
Họ sinh ra trong những năm tháng đất nước còn chìm trong cảnh mất nước, lớn lên giữa những biến động dữ dội của thời đại, rồi dành trọn tuổi xuân cho một lý tưởng mà họ tin là đúng.
Hồ Tùng Mậu là một con người như thế.
Mỗi lần đọc về ông, tôi thường hình dung đến một người con xứ Nghệ mang trong mình sự cứng cỏi của mảnh đất miền Trung. Đó là nơi con người đã quen với nắng gió, với những mùa khắc nghiệt, nhưng cũng là nơi sản sinh biết bao người con giàu lòng yêu nước.
Hồ Tùng Mậu sinh năm 1896, quê ở Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Ông lớn lên trong một thời đại mà đất nước đang đứng trước câu hỏi lớn: Làm thế nào để giành lại độc lập?
Câu hỏi ấy đã theo ông suốt cuộc đời.
Từ khi còn trẻ, Hồ Tùng Mậu đã sớm tham gia hoạt động yêu nước. Con đường ông lựa chọn không phải con đường dễ đi. Đó là con đường của những người chấp nhận rời xa quê hương, gia đình, thậm chí nhiều lần đối diện với tù đày và hiểm nguy.
Nhưng càng khó khăn, lý tưởng trong ông càng trở nên mãnh liệt.
Tôi nghĩ, điều đáng quý nhất ở một người cách mạng không phải là họ chưa từng biết sợ.
Mà là dù biết trước phía trước có thể là lao tù, súng đạn hay cái chết, họ vẫn bước đi.
Hồ Tùng Mậu đã bước đi như thế.
Những năm tháng hoạt động cách mạng đưa ông đến với nhiều đồng chí, nhiều tổ chức và những chặng đường đầy gian khổ. Ông là một trong những người hoạt động tích cực trong phong trào cách mạng Việt Nam ở Trung Quốc, góp phần xây dựng cơ sở cách mạng và đào tạo, tập hợp những người yêu nước.
Đó là những công việc có thể không tạo nên những khoảnh khắc hào nhoáng.
Không có tiếng reo hò của chiến thắng.
Không có những lá cờ tung bay giữa quảng trường.
Chỉ có những căn phòng bí mật, những cuộc gặp gỡ trong âm thầm, những chuyến đi trong đêm và những con người phải luôn sống trong sự cảnh giác.
Nhưng chính từ những điều âm thầm ấy, cách mạng được vun đắp.
Có lẽ lịch sử luôn cần những con người như Hồ Tùng Mậu – những người không nhất thiết phải đứng ở nơi sáng nhất, nhưng sẵn sàng làm những công việc khó khăn nhất.
Ông từng bị thực dân Pháp bắt và giam cầm.
Những năm tháng tù đày chắc hẳn là những năm tháng khắc nghiệt nhất của một đời người.
Nhưng nhà tù có thể giam một thân thể, chứ không dễ gì giam được một lý tưởng.
Đằng sau song sắt vẫn là một người yêu nước.
Đằng sau những tháng ngày khổ cực vẫn là một niềm tin vào ngày mai.
Và khi được trở lại với cách mạng, Hồ Tùng Mậu tiếp tục cống hiến.
Ông tham gia nhiều công việc quan trọng của Đảng và Nhà nước, từng giữ những trọng trách lớn. Nhưng dù ở vị trí nào, điều xuyên suốt trong cuộc đời ông vẫn là sự tận tụy với cách mạng và nhân dân.
Nếu chỉ nhìn vào những chức vụ, chúng ta có thể thấy một nhà hoạt động chính trị.
Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào cuộc đời ấy, ta thấy một con người đã dành gần như tất cả những gì mình có cho đất nước.
Một người đã đánh đổi tuổi trẻ.
Đánh đổi những tháng ngày bình yên bên gia đình.
Đánh đổi cả cơ hội được sống một cuộc đời riêng.
Để theo đuổi một điều lớn hơn chính mình.
Đó là độc lập của dân tộc.
Tôi đặc biệt xúc động khi nghĩ về những người cách mạng thuộc thế hệ của Hồ Tùng Mậu.
Họ không biết chắc ngày mai đất nước có giành được độc lập hay không.
Họ không biết cuộc đấu tranh sẽ kéo dài bao lâu.
Họ càng không biết mình có thể sống đến ngày nhìn thấy thành quả hay không.
Nhưng họ vẫn làm.
Bởi có những thế hệ phải gieo hạt dù biết có thể mình sẽ không được nhìn thấy mùa gặt.
Hồ Tùng Mậu đã sống một cuộc đời như vậy.
Năm 1951, trên đường công tác, ông hy sinh trong một vụ máy bay địch bắn.
Tin ông mất chắc hẳn đã để lại một khoảng trống lớn trong lòng những người đồng chí, đồng bào từng biết và làm việc cùng ông.
Một người đã đi qua bao nhiêu năm tháng gian khổ của cách mạng, từng đối diện với nhà tù và hiểm nguy, cuối cùng lại ngã xuống khi đất nước vẫn còn đang trong cuộc kháng chiến.
Ông không kịp nhìn thấy ngày đất nước thống nhất.
Không kịp chứng kiến những mùa hòa bình mà bao thế hệ đã mơ ước.
Nhưng sự hy sinh của ông không phải là vô nghĩa.
Bởi những người như Hồ Tùng Mậu đã góp phần tạo nên con đường để các thế hệ sau bước tiếp.
Ngày hôm nay, khi đứng giữa một thành phố bình yên, tôi đôi khi tự hỏi: Nếu Hồ Tùng Mậu có thể trở lại, ông sẽ nhìn thấy điều gì?
Có lẽ ông sẽ nhìn thấy những ngôi trường đông học sinh.
Những con đường rộng mở.
Những em nhỏ được cắp sách đến trường.
Những người trẻ có quyền lựa chọn tương lai của mình.
Và trên hết, ông sẽ nhìn thấy một đất nước mà thế hệ ông đã dành cả cuộc đời để đấu tranh giành lấy quyền tự quyết.
Có thể ông sẽ không cần chúng ta nói lời cảm ơn.
Bởi những người đã sống vì Tổ quốc có lẽ không mong nhận lại điều gì cho riêng mình.
Nhưng chúng ta vẫn cần nhớ.
Không phải chỉ để kể lại một cái tên trong những ngày kỷ niệm.
Mà để hiểu rằng nền độc lập hôm nay được xây nên từ biết bao cuộc đời bình dị mà phi thường.
Hồ Tùng Mậu là một trong những cuộc đời như thế.
Ông không chỉ để lại một sự nghiệp cách mạng.
Ông để lại một bài học về lòng trung thành với lý tưởng, về sự kiên định trước nghịch cảnh và về trách nhiệm của một người con đối với quê hương, đất nước.
Có lẽ vì thế, khi nghĩ về ông, tôi không muốn gọi đó chỉ là một câu chuyện lịch sử.
Tôi muốn gọi đó là một câu chuyện về sự lựa chọn.
Giữa bình yên và gian khổ, ông chọn gian khổ.
Giữa cuộc sống riêng và vận mệnh dân tộc, ông chọn Tổ quốc.
Giữa sự sống của bản thân và lý tưởng độc lập, ông đã chấp nhận hy sinh.
Thời gian đã đi qua rất xa kể từ ngày Hồ Tùng Mậu nằm lại trên con đường công tác.
Nhưng những giá trị mà ông theo đuổi vẫn còn nguyên ý nghĩa.
Bởi mỗi thế hệ đều có một cách riêng để yêu nước.
Thế hệ của Hồ Tùng Mậu yêu nước bằng những năm tháng hoạt động bí mật, bằng những chuyến đi xa, bằng những
