HỒ TÙNG MẬU: NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG, HỌC TRÒ XUẤT SẮC CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH [Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng]

Trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, đồng chí Hồ Tùng Mậu nổi lên như một biểu tượng của ý chí sắt đá, lòng tận trung với Đảng và sự tận hiếu với dân. Ông không chỉ là một trong những đảng viên đầu tiên mà còn là người cộng sự tin cậy, người học trò ưu tú đã đồng hành cùng Bác Hồ từ những ngày đầu nhen nhóm ngọn lửa cách mạng tại Quảng Châu.

Đồng chí Hồ Tùng Mậu (tên khai sinh là Hồ Bá Cự) sinh ngày 15/6/1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Đây là vùng đất nổi tiếng với truyền thống hiếu học và lòng yêu nước nồng nàn. Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo có truyền thống cách mạng vẻ vang. Thân phụ ông là cụ Hồ Bá Kiện – một chí sĩ yêu nước từng tham gia phong trào Cần Vương và hy sinh trong nhà tù thực dân. Chính dòng máu anh hùng của gia đình và nỗi đau mất nước đã hun đúc trong Hồ Tùng Mậu một ý chí đánh đuổi thực dân Pháp ngay từ khi còn rất trẻ.

Năm 1920, Hồ Tùng Mậu bí mật sang Trung Quốc tìm đường cứu nước. Tại đây, ông cùng các đồng chí cùng chí hướng thành lập Tâm Tâm xã – tổ chức tập hợp những thanh niên yêu nước tiến bộ.

Bước ngoặt lớn nhất trong đời ông là vào năm 1924, khi ông được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu. Dưới sự dìu dắt của Người, Hồ Tùng Mậu đã nhanh chóng tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin. Ông trở thành thành viên cốt cán trong việc thành lập:

• Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (1925): Tổ chức tiền thân của Đảng.

Năm 1930, ông là một trong những đại biểu tham dự Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam tại Hương Cảng.

Cuộc đời cách mạng của Hồ Tùng Mậu là một chuỗi những ngày tháng bị cầm tù nhân, tra tấn dã man bởi thực dân Pháp. Ông từng bị kết án tử hình, sau giảm xuống chung thân và bị đày qua những "địa ngục trần gian" như: Lao Bảo, Kon Tum, Buôn Ma Thuột, Trà Khê. Dù bị xiềng xích, ông vẫn giữ vững khí tiết. Trong tù, ông cùng các đồng chí mở lớp huấn luyện chính trị, viết báo, biến nhà tù thành trường học cách mạng. Tinh thần "Sống vì Đảng, chết không rời Đảng" của ông đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho các chiến sĩ cộng sản cùng thời.

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, đồng chí Hồ Tùng Mậu giữ nhiều trọng trách của Đảng và Nhà nước:

• Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV.

Ngày 23/7/1951, trên đường đi công tác tại Liên khu IV, đồng chí đã anh dũng hy sinh sau một trận oanh tạc của máy bay địch. Sự ra đi của ông là một tổn thất không thể bù đắp. Trong điếu văn, Bác Hồ đã viết những dòng lệ máu: "Chú Tùng Mậu ơi! Lòng ta rất đau xót, linh hồn chú chắc biết... Chú hy sinh, nhưng đạo đức, chí khí cách mạng của chú ngày càng sáng ngời".

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Sao Vàng – huân chương cao quý nhất. Cuộc đời đồng chí Hồ Tùng Mậu là một bản anh hùng ca về đức hy sinh. Ông không chỉ để lại một sự nghiệp cách mạng vẻ vang mà còn để lại tấm gương sáng ngời về sự thanh liêm, chính trực của một người cán bộ thanh tra, một người cộng sản chân chính cho thế hệ mai sau noi theo.