Hổ tướng tiên phong và chiến công chấn động Tốt Động - Chúc Động
Hổ tướng tiên phong và chiến công chấn động Tốt Động - Chúc Động
Là một trong những danh tướng lừng lẫy bậc nhất và là anh ruột của Đinh Liệt, Đinh Lễ (?-1427) giữ vai trò là "gươm bạc" sắc bén của nghĩa quân Lam Sơn. Ông không chỉ là một mãnh tướng tài ba xuất chúng mà còn có quan hệ họ hàng gần gũi với chủ tướng Lê Lợi (ông là cháu gọi Lê Lợi bằng cậu).
Hổ tướng tiên phong và chiến công chấn động Tốt Động - Chúc Động
Đinh Lễ sớm tham gia lực lượng Lam Sơn từ những ngày đầu gian khó ở núi rừng Chí Linh, cùng chủ tướng nếm mật nằm gai. Ông nổi tiếng là người dũng mãnh, mưu lược và có tầm nhìn quân sự sắc sảo.
Cây đại thụ chiến trường: Sách sử và các bậc thức giả đương thời (như sử thần Ngô Sĩ Liên) đều đánh giá Đinh Lễ cùng với Lý Triện là những vị tướng giỏi đứng đầu thời bấy giờ.
Trận chiến thiên tài Tốt Động - Chúc Động (1426): Đây là đỉnh cao chói lọi trong cuộc đời quân sự của Đinh Lễ. Bằng mưu lược tài tình, ông đã vạch ra kế hoạch mai phục, dụ quân viện binh hùng hậu của nhà Minh vào ổ phục kích tại Tốt Động. Trận đánh kết thúc với chiến thắng vĩ đại bậc nhất lịch sử chống giặc ngoại xâm, tiêu diệt và làm tan rã hàng vạn quân địch, xoay chuyển hoàn toàn cục diện chiến tranh và buộc quân Minh phải co cụm về thành Đông Quan.
Sự hy sinh anh dũng và tấm lòng trung liệt
Dù lập công lớn, cuộc đời của Đinh Lễ lại khép lại bằng một cái kết bi tráng ngay trước thềm chiến thắng hoàn toàn của đất nước:
Vào đầu năm 1427, trong một trận giao tranh ác liệt tại vùng My Động (Hà Nội), do lực lượng quá chênh lệch khi đối đầu với đạo quân tinh nhuệ do Vương Thông chỉ huy, voi chiến bị sa lầy, Đinh Lễ cùng Nguyễn Xí đã bị quân giặc bắt sống.
Dù rơi vào tay giặc, Đinh Lễ vẫn giữ trọn khí tiết hiên ngang của một vị tướng nhà Lê, kiên quyết không khuất phục và đã anh dũng hy sinh tại trận tuyến.
Sự đền đáp và tôn vinh xứng đáng
Cái chết của Đinh Lễ khiến vua Lê Lợi và toàn thể nghĩa quân vô cùng thương tiếc. Khi triều đại nhà Hậu Lê được thiết lập vào năm 1428, để tri ân công lao to lớn và sự hy sinh xương máu của ông, nhà vua đã truy tặng những tước hiệu cao quý, đồng thời sắc phong cho người em ruột là Đinh Liệt kế tục sự nghiệp, gánh vác trọng trách quốc gia.
Tên tuổi của hai anh em Đinh Lễ - Đinh Liệt mãi được khắc ghi trong sử sách như biểu tượng rực rỡ của hào khí Lam Sơn.



