Họ và tên: Lý Tự Trọng (tên thật là Lê Hữu Trọng, 1914 – 1931).
Họ và tên: Lý Tự Trọng (tên thật là Lê Hữu Trọng, 1914 – 1931).
Quê quán: Xã Thạch Minh, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
Vai trò: Người đoàn viên Thanh niên Cộng sản đầu tiên, người chiến sĩ cách mạng quả cảm tiền khởi nghĩa.
2. Người liên lạc mưu trí của Đảng
Được tổ chức cách mạng (lúc đó do đồng chí Nguyễn Ái Quốc lãnh đạo tại Quảng Châu) nuôi dạy và đào tạo, Lý Tự Trọng sớm giác ngộ lý tưởng. Năm 1929, ông được cử về nước hoạt động tại Sài Gòn - Chợ Lớn với nhiệm vụ làm liên lạc, vận động thanh niên công nhân tham gia cách mạng.
Dù còn rất trẻ, Lý Tự Trọng đã tỏ ra là một cán bộ vô cùng mưu trí. Ông thường cải trang thành người bán than, người quét dọn ở bến cảng để qua mặt mật thám Pháp, chuyển thư từ, tài liệu mật của Đảng một cách an toàn.
3. Phát súng bảo vệ đồng chí và lời tuyên ngôn bất tử
Ngày 8/2/1931, trong một buổi mít tinh chớp nhoáng của tổ chức cách mạng tại Sài Gòn, khi đồng chí diễn thuyết đang nói chuyện với quần chúng thì tên thanh tra mật thám Pháp tên là Le Grand ập đến định bắt giữ.
Để bảo vệ đồng chí của mình và giữ bí mật cho tổ chức, Lý Tự Trọng đã dũng cảm rút súng bắn chết tên mật thám. Ông bị thực dân Pháp bao vây và bắt giữ ngay sau đó khi mới bước sang tuổi 17.
Trong nhà tù, giặc Pháp đã dùng những trận đòn roi tàn ác nhất để tra tấn ông, nhưng ông không hề khai nửa lời. Khi bị đưa ra tòa án thực dân, thực dân Pháp cố tình biện hộ ông là "trẻ vị thành niên, bị xúi giục", nhưng Lý Tự Trọng đã dõng dạc đứng thẳng và tuyên bố một câu nói đã trở thành lý tưởng sống của hàng triệu thế hệ thanh niên Việt Nam:
"Tôi hành động có suy nghĩ, tôi già dặn hơn tòa án này... Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, chứ không thể có con đường nào khác!"
Rạng sáng ngày 21/11/1931, Lý Tự Trọng bị thực dân Pháp xử tử. Trước khi lên máy chém, ông vẫn hiên ngang hát vang bài bài Quốc tế ca.
4. Ý nghĩa lịch sử
Tấm gương và lời tuyên ngôn của lý Tự Trọng đã nhóm lên ngọn lửa rực cháy trong phong trào thanh niên yêu nước, trở thành biểu tượng bất tử của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
