HỒ VĂN NIỆM: ANH HÙNG QUYẾT TỬ TRÊN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Chiến sĩ Hồ Văn Niệm, thuộc C759 TNXP anh hùng. Anh sinh năm 1946, quê ở xã Mai Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình, nay là xã Tuyên Bình, tỉnh Quảng Trị. Anh đã anh dũng hy sinh vào ngày 4/1/1968 khi làm nhiệm vụ phá bom nổ chậm. Anh là người đã cùng tổ cảm tử phá thành công 12 quả bom, và hy sinh ở quả thứ 13, để lại tấm gương sáng về lòng quả cảm và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Câu chuyện về người con ưu tú này được kể lại bởi cựu TNXP Trần Bá Thược, 82 tuổi, đồng hương và đồng đội của Hồ Văn Niệm.

Tuổi trẻ lên đường

Giữa năm 1965, khi Mỹ leo thang chiến tranh, tăng cường đánh phá miền Bắc, hòa chung khí thế tuổi trẻ cả nước lên đường “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, Hồ Văn Niệm đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Anh được kết nạp vào Đoàn viên thanh niên lao động và tại lễ kết nạp đã xin hứa: “Ra đi giữ trọn lời thề, chưa thắng giặc Mỹ chưa về quê hương!”. Câu nói này sau đó trở thành khẩu hiệu hành động cho toàn đơn vị.

Ngày 4/6/1965, Hồ Văn Niệm gia nhập Đại đội TNXP 759 (C759-N75-P31), đơn vị TNXP đầu tiên của Tuyên Hóa. Anh được biên chế vào Tiểu đội 1, cùng đồng đội làm nhiệm vụ lấp hố bom, mở đường, đảm bảo giao thông trên cung đường dài 12km từ La Trọng đến Bãi Dinh thuộc tuyến đường 12A ở miền Tây Quảng Bình. Toàn đơn vị đã vượt qua bao gian khổ, hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ “Thông đường, mở tuyến cho xe ra tiền tuyến”, với khẩu hiệu: “Đường chưa thông không tiếc máu, tiếc xương” hay “Máu 759 có thể đổ song cầu đường 759 không thể tắc!”. Cựu TNXP Trần Bá Thược cho biết, những ngày đầu thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, bệnh tật và máy bay địch đánh phá cả ngày lẫn đêm, Hồ Văn Niệm vẫn cùng đồng đội kiên cường vượt qua.

Năm 1966, tại ngầm Hà Vi trên đường 12A, khi đơn vị đang khắc phục hậu quả bom đạn, bom nổ chậm bất ngờ phát nổ khiến một đồng đội hy sinh. Chỉ ít phút sau, một quả bom khác tiếp tục phát nổ. Dù biết nguy hiểm, Hồ Văn Niệm vẫn cùng đồng đội quay lại làm nhiệm vụ.

Ngày 3/7/1966, máy bay B52 ném bom xuống đồi Cha Quang, vùi lấp phần lớn đơn vị. Hồ Văn Niệm cũng bị đất đá chôn vùi nhưng đã tự đào thoát, sơ cứu vết thương rồi tiếp tục lao vào cứu đồng đội. Dù bị thương, anh vẫn bế một đồng chí bị thương nặng ra khỏi nơi nguy hiểm. Anh từ chối về tuyến sau điều trị và nói rằng mình vẫn còn đủ sức để cứu đồng đội, thông đường. Sau trận bom, tinh thần dũng cảm của anh được ghi nhận và anh được đưa vào diện xem xét kết nạp Đảng.

Năm 1967, Hồ Văn Niệm chuyển về tuyến đường Ba Trại, Quảng Bình – một khu vực thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt. Đầu năm 1968, anh cùng đồng đội được giao nhiệm vụ rà phá bom từ trường và bom nổ chậm. Chỉ trong hai ngày, tổ của anh đã phá được 11 quả bom. Đặc biệt, ngày 2/1/1968, Hồ Văn Niệm cùng tổ cảm tử trực tiếp phá quả bom thứ 12, mở đường an toàn cho xe qua.

Sáng 4/1/1968, đường Ba Trại tiếp tục bị bom Mỹ cày phá. Một quả bom nổ chậm nằm dưới mặt đường đe dọa giao thông. Hồ Văn Niệm tình nguyện tham gia tổ cảm tử phá bom. Trước khi lên đường, anh cùng đồng đội được làm lễ truy điệu sống. Anh quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ dù phải hy sinh.

Trong lúc kích hoạt quả bom lần thứ hai, bom bất ngờ phát nổ. Con đường được thông, nhưng Hồ Văn Niệm đã mãi mãi nằm lại ở tuổi 22. Sau khi anh hy sinh, anh được kết nạp Đảng tại trận và được Nhà nước truy tặng nhiều phần thưởng cao quý.

Hồ Văn Niệm đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh quên mình của thế hệ Thanh niên xung phong trong kháng chiến chống Mỹ. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại cha mẹ già và hai người em nhỏ, nhưng sự hy sinh của anh đã góp phần giữ vững con đường ra tiền tuyến.