Hòa bình từ những hy sinh

Tôi thường ngồi ở bậc thềm mỗi buổi chiều, nhìn lũ trẻ trong xóm nô đùa, cười nói rộn ràng. Tiếng cười trong trẻo ấy, ngày xưa – vào những năm tháng chiến tranh – là điều xa xỉ đến không ngờ. Tôi là một người lính trở về từ cuộc chiến. Nhiều người gọi chúng tôi là những người may mắn. Nhưng trong sâu thẳm, tôi hiểu… mình chỉ là người còn sống để kể lại những hy sinh của bao người khác. Ngày ấy, chúng tôi hành quân qua những cánh rừng Trường Sơn dày đặc. Con đường mòn gập ghềnh, lúc nắng cháy da, khi mưa dầm dề. Có những đêm, cả đơn vị chỉ có thể nằm sát vào nhau để tránh cái lạnh thấu xương. Nhưng chẳng ai than vãn. Bởi chúng tôi đều mang trong tim một niềm tin: rồi sẽ có ngày hòa bình. Trong đơn vị tôi có Hùng – cậu lính trẻ nhất. Hùng hay cười, giọng nói lúc nào cũng rộn ràng. Cậu thường khoe với tôi về mẹ, về cô em gái nhỏ, và về một mái nhà tranh nơi quê nghèo. Có lần, Hùng nói: “Anh ơi, sau này hòa bình, em chỉ cần được về nhà, ăn bữa cơm mẹ nấu là đủ rồi.” Ước mơ của cậu giản dị đến mức khiến tôi lặng đi. Nhưng chiến tranh thì không giản dị như thế. Một buổi chiều, khi đơn vị đang làm nhiệm vụ mở đường, máy bay địch bất ngờ ập đến. Tiếng bom xé toạc không gian. Đất đá tung lên mù mịt. Tôi chỉ kịp nghe tiếng Hùng gọi: “Anh ơi…!” Rồi tất cả chìm trong khói lửa. Khi tỉnh lại, tôi thấy mình nằm bên vệ đường. Tai ù đi, mắt hoa lên. Tôi gọi Hùng, gọi mãi… nhưng không có tiếng trả lời. Sau trận bom hôm ấy, Hùng đã nằm lại nơi tuyến lửa, khi tuổi đời còn chưa tròn hai mươi. Chúng tôi chôn cậu bên triền đồi, dưới một gốc cây còn sót lại sau bom đạn. Không bia mộ, không vòng hoa. Chỉ có vài nắm đất và những giọt nước mắt lặng lẽ. Tôi đứng đó rất lâu. Trong đầu cứ vang lên câu nói của Hùng:
“Chỉ cần được về nhà, ăn bữa cơm mẹ nấu là đủ rồi…” Nhưng cậu đã không thể trở về. Những năm tháng sau đó, tôi tiếp tục chiến đấu. Mỗi bước chân đi qua, tôi đều cảm thấy như có những người đồng đội đang bước cùng mình – những người đã nằm lại. Chính họ đã tiếp thêm sức mạnh để tôi đi tiếp, để sống sót, để chứng kiến ngày đất nước hòa bình. Ngày chiến thắng, mọi người ôm nhau khóc. Tôi cũng khóc. Nhưng trong niềm vui ấy, có một khoảng trống không gì lấp đầy được. Bởi tôi biết, rất nhiều người đã không còn để nhìn thấy ngày hôm đó. Sau này, khi trở về quê hương, tôi có dịp ghé lại nhà Hùng. Mẹ cậu đã già đi nhiều. Bà nhìn tôi, đôi mắt đỏ hoe: “Con… là đồng đội của thằng Hùng phải không?” Tôi chỉ biết gật đầu. Bà nắm tay tôi, run run:
“Nó… có nói gì không con?” Tôi nghẹn lại. Rồi khẽ đáp:
“Hùng nói… nó chỉ mong được về ăn bữa cơm mẹ nấu.” Người mẹ bật khóc. Tôi cũng không cầm được nước mắt. Giờ đây, khi nhìn đất nước thanh bình, nhìn những con đường thẳng tắp, những ngôi trường đầy ắp tiếng cười, tôi hiểu rằng: hòa bình không phải tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng máu và nước mắt, bằng những ước mơ còn dang dở của biết bao con người như Hùng. Tôi kể lại câu chuyện này không phải để nhắc về mất mát, mà để nhắc rằng:
mỗi ngày chúng ta được sống trong hòa bình, là một món quà vô giá. Một món quà được làm nên… từ những hy sinh.