Hoa của Trường Sơn
uả là “người-xe nguyên vẹn là ơn số trời” nên bao năm lái xe, chở hàng vạn tấn hàng vào ra dọc đường Trường Sơn qua các trọng điểm, túi bom, chị Nấp và cả Trung đội nữ lái xe vẫn trở về nguyên vẹn sau ngày đất nước thống nhất. Nhưng nguyên vẹn chỉ thể xác thì đâu đã hoàn toàn nguyên vẹn! Các chị em trở về khi phần lớn đã quá lứa nhỡ thì, không lấy được chồng hoặc có lấy cũng làm lẽ, hoặc làm mẹ đơn thân.
Chị Nấp cũng không ngoại lệ. Chị xin anh trai một cháu trai về làm con nuôi mong nhờ cậy tuổi già. Chị Dương Thị Nấp về cơ quan Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam làm lao công, cấp dưỡng rồi bảo vệ. Lương chị những ngày ấy chỉ 32 đồng, cuộc sống đơn thân và sức khỏe yếu, lại thêm đứa con nuôi nên chị phải rất cố gắng để vượt qua mọi chật vật cuộc sống. May sao chị cũng được cơ quan Hội phân cho căn phòng 15m2 để hai mẹ con sinh sống. Rồi khi đã 45 tuổi, chị được giới thiệu và lấy anh Lê Văn Tiết. Vợ anh Tiết đã mất, để lại 5 đứa con và một mẹ già. Nhưng bấy giờ chỉ có người con út và mẹ già ở với anh. Về với anh, chị thêm vai trò làm vợ và làm mẹ, chung vai cùng chồng gánh vác trách nhiệm nuôi hai đứa con và bà mẹ già yếu. Thế nhưng những năm ấy, chị vẫn luôn đạt danh hiệu phụ nữ giỏi việc nước, đảm việc nhà...
Bây giờ con chị cũng đã trưởng thành. Chị không còn phải bươn chải. Mà muốn bươn chải cũng không được, vì tuổi cao, sức khỏe giảm sút nhiều. Thời trẻ gian nan quá sức, do hút xăng bằng miệng, do hơi độc của khói xăng, bom đạn... đã ngấm vào người, giờ trỗi dậy hoành hành khiến chị bị huyết áp cao, bệnh về tim mạch, phải đặt máy trợ tim, từng bị thủng dạ dày phải đi cấp cứu. Và đôi chân của một thời nhảy thoăn thoắt lên những chiếc xe tải vượt Trường Sơn... giờ không còn vững nữa. Chị bị ngã và hiện đang phải chống gậy dò dẫm đi.
Nhà chị vẫn là căn phòng 15m2 trong ngõ 30, phố Hàn Thuyên (Hà Nội). Trên tường nhà treo đầy những bức ảnh Trung đội nữ lái xe và tấm Huân chương Kháng chiến hạng Ba lấp lánh trong khung kính. Căn phòng giờ có đến 6 người sinh sống nên khá chật chội. Nhưng chị Nấp vẫn vui lắm mỗi khi gặp lại đồng đội hoặc có ai nhắc đến những năm tháng Trường Sơn đời chị... Ôi những chiến sĩ lái xe năm xưa, các chị là hoa của Trường Sơn một thời. Thật giản dị mà là nguồn cảm xúc cho thơ và cho thế hệ đi sau ngỡ ngàng cảm phục: Đất nước mình nhiều điều giản dị/ Ai chưa tin rồi sẽ tin thôi (thơ Phạm Tiến Duật).
