"Hoa hồng trên mâm pháo": Huyền thoại Đại đội Nữ pháo binh Ngư Thủy 5 lần bắn cháy tàu chiến Mỹ
Từ những cô gái miền biển vóc dáng nhỏ bé, quen với tay lưới tay chèo, các chị đã hóa thành những nữ pháo thủ kiên cường, lập kỳ tích chưa từng có: dùng pháo binh trên đất liền bắn cháy hàng loạt tàu chiến hiện đại của Hạm đội 7 Mỹ.
Cuối năm 1967, dải đất duyên hải miền Trung, đặc biệt là vùng biển Quảng Bình, hứng chịu những trận pháo kích hủy diệt từ Hạm đội 7 của Mỹ ngoài Biển Đông hòng cắt đứt tuyến đường tiếp tế ven biển của ta. Trước tình hình thanh niên trai tráng đều đã ra tiền tuyến, tháng 11/1967, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 quyết định thành lập Đại đội nữ pháo binh bờ biển tại xã Ngư Thủy (huyện Lệ Thủy, Quảng Bình).
Ban đầu, đại đội gồm 37 cô gái tuổi đời chỉ từ 16 đến 22, là con em nông dân, ngư dân nghèo. Vóc dáng các chị vô cùng nhỏ bé, người nặng nhất cũng chỉ 43kg. Thế nhưng, các chị được giao nhiệm vụ thao tác những khẩu pháo 85 ly nặng hàng tấn. Thử thách đầu tiên là thể lực: những đôi tay quen đan lưới nay phải khuân vác những mâm pháo, hòm đạn nặng từ 30 đến 40kg, chạy trên nền cát trắng bỏng rát hay dưới những cơn mưa phùn gió bấc rét buốt thấu xương. Bằng ý chí sắt đá, chỉ sau hơn hai tháng huấn luyện ngày đêm, các "bóng hồng" Ngư Thủy đã thuần thục mọi kỹ năng lấy phần tử bắn, nạp đạn và hiệp đồng tác chiến.
Trận thử lửa đầu tiên diễn ra vào ngày 07/2/1968. Phát hiện một đội hình gồm 4 chiếc tàu chiến Mỹ đang lầm lì tiến sát bờ biển để bắn phá, Ban chỉ huy Đại đội ra lệnh nổ súng. Bằng sự bình tĩnh và chính xác đến kinh ngạc, ngay ở những loạt đạn đầu tiên, các nữ pháo thủ đã đánh trúng chiếc khu trục hạm mang số hiệu 013 của Mỹ. Con tàu bốc cháy dữ dội, kéo còi inh ỏi tháo chạy ra vùng nước sâu. Chiến công ấy làm nức lòng quân dân cả nước, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử, một đơn vị pháo binh hoàn toàn là nữ giới đã bắn cháy tàu chiến Mỹ.
Không dừng lại ở đó, từ năm 1968 đến năm 1972, Đại đội Nữ pháo binh Ngư Thủy (sau này phát triển lên 91 quân số) đã mưu trí, dũng cảm vượt qua hàng chục trận phản pháo điên cuồng của máy bay và tàu chiến địch, trực tiếp chiến đấu và lập công bắn cháy tổng cộng 5 tàu chiến Mỹ.
Nhờ những chiến công vang dội, Đại đội đã 3 lần được Bác Hồ gửi thư khen tặng và được Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp về thăm hỏi, động viên. Năm 1970, Đại đội vinh dự được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Hình ảnh những oai phong lẫm liệt trên mâm pháo của các nữ dân quân Ngư Thủy mãi mãi là biểu tượng rực rỡ của hào khí "Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh" và nghệ thuật chiến tranh nhân dân vĩ đại của Việt Nam.
