Ngọn Lửa Nguyễn Văn Trỗi – Sống Mãi Tuổi Hai Mươi

Giữa những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, có một người thanh niên đã để lại trong lịch sử dân tộc hình ảnh kiên cường, bất khuất. Đó là Nguyễn Văn Trỗi – người chiến sĩ biệt động Sài Gòn, một con người đã sống và chiến đấu với tất cả lòng yêu nước của tuổi trẻ.

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940, quê ở Quảng Nam. Anh vào Sài Gòn làm nghề thợ điện và tham gia hoạt động cách mạng trong lực lượng biệt động. Năm 1964, khi cuộc chiến đang diễn ra vô cùng ác liệt, anh nhận nhiệm vụ quan trọng: thực hiện kế hoạch đánh vào phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu.

Ngày 9 tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi thực hiện nhiệm vụ tại khu vực cầu Công Lý, nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, kế hoạch chưa kịp thực hiện thì anh bị bắt. Từ đây, những tháng ngày trong nhà lao Chí Hòa bắt đầu.

Trong lao tù, Nguyễn Văn Trỗi phải chịu những cuộc tra hỏi và sự đàn áp khắc nghiệt. Nhưng trước những sức ép của kẻ thù, anh vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo, không khuất phục. Những lá thư anh gửi cho người vợ trẻ Phan Thị Quyên trong thời gian bị giam giữ vẫn còn được lưu giữ đến hôm nay, trở thành những kỷ vật xúc động về một người chiến sĩ vừa giàu tình cảm, vừa kiên trung với lý tưởng. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra xử bắn tại khu vực nhà lao Chí Hòa, Sài Gòn. Trước giờ phút cuối cùng, anh vẫn giữ tư thế bình tĩnh và hiên ngang. Khi bị yêu cầu bịt mắt, anh không chấp nhận mà muốn được nhìn mảnh đất quê hương lần cuối. Trước pháp trường, anh tiếp tục khẳng định tinh thần bất khuất và hô vang những lời thể hiện lòng yêu nước, niềm tin vào dân tộc và cách mạng. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)

Nguyễn Văn Trỗi hy sinh khi mới 24 tuổi. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tên tuổi và khí phách của anh đã vượt qua thời gian. Sự hy sinh ấy trở thành biểu tượng của thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh – những con người sẵn sàng đặt tình yêu Tổ quốc lên trên sự sống của chính mình.

Ngọn lửa của Nguyễn Văn Trỗi đã được thắp lên từ một tuổi trẻ bình dị nhưng có lý tưởng lớn lao. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh người thanh niên trước pháp trường năm ấy vẫn nhắc nhở các thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.