Hoa lửa (201)
Có những con số làm tim ta nhói đau
Quảng Nam là địa phương đứng đầu cả nước với hơn 15.000 Bà mẹ Việt Nam anh hùng trên tổng số gần 140.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của cả nước.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904-2010, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) là người mẹ có nhiều con cháu hy sinh nhất (9 con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại là liệt sĩ) trong 2 cuộc kháng chiến trường chinh chống thực dân Pháp (1946-1954), chống đế quốc Mỹ (1954-1975). Người con gái cả của mẹ là mẹ Lê Thị Trị cũng là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng có chồng và 2 con gái là liệt sĩ…
Trong số các mẹ Việt Nam anh hùng của đất lửa Quảng Trị có gia đình mẹ Lê Thị Hẹ với 7 Bà mẹ Việt Nam anh hùng và 17 liệt sĩ. Trong số 17 liệt sĩ có 11 người là con đẻ, con dâu, con rể, cháu nội, cháu ngoại của mẹ Hẹ…
Tháng 11/2024, khi tôi đến thăm viếng phần mộ của mẹ Thứ ở Nghĩa trang liệt sĩ Điện Bàn và thăm nhà của mẹ ở xóm Rừng, thôn Thanh Quýt 2, thắp hương cho 9 người con của mẹ, chuyện trò với tôi, anh Lê Tự Hiệp (sinh năm 1971), cháu nội của mẹ Thứ đã kể, khi mẹ còn sống, mỗi khi tới kỳ giỗ chạp của các con hoặc tới ngày Tết cổ truyền, dịp 30/4, 27/7, 22/12 hàng năm, mẹ thường chống gậy tìm đến bàn thờ thắp 9 ngọn nến, 9 nén hương và xếp 9 cái bát, 9 đôi đũa bên mâm cơm để gọi các con về với mẹ. Mẹ lại nức nở và thiếp đi trong cơn mê. Mẹ như thấy các con về…
Là một giáo viên Sử, cứ mỗi khi đến các tiết dạy Sử trùng với thời gian ngày lễ của đất nước, tôi vẫn thường phân tích cho học trò của mình những tri thức và nhận thức lịch sử từ tấm ảnh nổi tiếng của Đại tá - Nhà báo Trần Hồng. Rất nhiều em đã khóc. Tấm ảnh “Mẹ Thứ ngồi bên mâm cơm” do Trần Hồng chụp năm 2001 tại Điện Bàn với hình ảnh mẹ ngồi bên mâm cơm với 9 cái bát, 9 đôi đũa, 9 que hương cắm trên 1 bát hương. Khi nói chuyện với Trần Hồng, mẹ Thứ đã nói: “Tôi vẫn đợi nó về. Chín thằng, chắc chắn có 1 thằng về với tôi. Chắc chắn thế”.
Nhớ lại câu chuyện năm 1998, khi một đoàn khách nước ngoài đến thăm mẹ Thứ, một nhà báo là cựu chiến binh Hàn Quốc đã hỏi mẹ Thứ: “Thưa bà, với quan niệm của người Á Đông, con cái là phúc lộc, là tài sản. Khi người con thứ tư, thứ năm tử trận, tại sao bà vẫn tiếp tục động viên những người con khác ra mặt trận?”. Mẹ điềm tĩnh trả lời : “Ở nước tôi, cụ Hồ đã dạy là “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” nên cứ là người Việt Nam, trong đó có các con, các cháu tôi đều sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để giành lấy độc lập, tự do. Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do, bình yên mà hôm nay chúng tôi đang hưởng”…
