Hoa lửa (256)

Năm 1972, Quảng Bình là một trong những nơi bị đánh phá dữ dội nhất. Ban ngày máy bay gầm rú trên đầu, ban đêm tiếng bom vẫn vọng từ xa như sấm kéo dài không dứt.

Đặng Thị Hồng lúc ấy mới hai mươi tuổi, sống cùng mẹ và hai em nhỏ trong một căn nhà tranh sát mép đồi. Cả gia đình đào một căn hầm đất phía sau nhà để trú ẩn mỗi khi còi báo động vang lên.

Một buổi trưa tháng tám, sau nhiều giờ ném bom liên tiếp, không gian bỗng im lặng lạ thường. Người dân trong xóm bắt đầu chui lên khỏi hầm để tranh thủ nấu cơm.

Nhà bà Hồng hôm ấy chỉ còn ít khoai lang, một nắm gạo và bát rau tập tàng hái sau vườn. Khi bếp vừa đỏ lửa thì có ba người lính hành quân ngang qua xin nước uống.

Nhìn các anh lấm lem bụi đất và mệt lả vì nhiều ngày di chuyển, mẹ bà Hồng liền gọi:

“Các chú vào ăn bữa cơm cho ấm bụng rồi đi.”

Mâm cơm nghèo chỉ có nồi khoai luộc và canh rau loãng, vậy mà ai cũng ăn rất ngon. Một người lính trẻ vừa ăn vừa kể chuyện quê ngoài Bắc có cánh đồng lúa vàng rộng đến tận chân trời. Hai đứa em của bà Hồng nghe say mê như đang nghe kể về một thế giới khác.

Giữa lúc cả nhà còn đang ăn, tiếng còi báo động bất ngờ vang lên dồn dập.

Mọi người lập tức lao xuống hầm.

Bom nổ rung chuyển cả mặt đất. Đất đá rơi lộp bộp trên mái hầm. Trong bóng tối chật hẹp, người lính trẻ lúc nãy ôm chặt đứa em út của bà Hồng đang run vì sợ.

Sau gần nửa giờ, tiếng máy bay mới xa dần.

Khi lên khỏi hầm, căn bếp đã sập một góc, nồi cơm văng xuống đất còn khói bốc nghi ngút. Nhưng điều khiến bà Hồng nhớ mãi là trước khi tiếp tục hành quân, một người lính đã lặng lẽ đặt lại trên bàn một chiếc khăn tay gói vài viên kẹo cứng — có lẽ là tất cả phần quà ít ỏi anh mang theo.

Ông bà sau này vẫn kể:

“Chiến tranh thiếu thốn đủ điều, nhưng con người lúc ấy thương nhau thật lòng.”

Bữa cơm nghèo năm ấy trở thành ký ức theo bà Hồng suốt cuộc đời — ký ức về sự sẻ chia giản dị giữa thời hoa lửa.