Hoa lửa (4)

Mùa thu năm 1951, Bác đến thăm lớp bồi dưỡng chính trị cho hàng trăm cán bộ quân - dân - chính - đảng ở Việt Bắc. Trong sự lớn mạnh của đội ngũ cán bộ hồi đó, có một số người không giữ được phẩm chất đạo đức, mắc khuyết điểm, tham ô, cửa quyền, hách dịch, mất dân chủ. Biết được tình hình ấy, khi nói chuyện với lớp bồi dưỡng chính trị này, Bác mở cuốn sổ tay đọc cho cả lớp nghe mấy con số về lãng phí, tham ô tài sản của Nhà nước, của nhân dân ở một số đơn vị, ngành, địa phương.

Đọc xong, bác nhẹ nhàng nêu câu hỏi: "Trong lớp học này ai đã có vợ?". Một phần nửa lớp học giơ tay lên. Bác hỏi tiếp: "Trong số có vợ rồi, ai đã có con?". Hơn một phần ba số người đã có vợ giơ tay lên. Bác im lặng, nhẩm tính con số. Cả lớp học hồi hộp theo dõi, chưa hiểu tại sao Bác lại hỏi như vậy. Bỗng giọng Bác chậm rãi hơn: "Các cô, các chú thử nghĩ xem, mới có chưa nhiều cán bộ mà đã tham ô, lãng phí với con số như vậy, nếu cộng tất cả các ngành lại thì lớn biết bao ".

Không khí lớp học im ắng hẳn, mọi người như nghe rõ hơi thở của nhau, như đang tự soi lại mình. Trong không khí đó, giọng của Bác lại rất nhẹ nhàng, thấm thía: "Bác hỏi thật, các cô, các chú có bao giờ ăn bớt cơm của vợ con mình không?". "Thưa Bác, không ạ!". "Thế thì tại sao của cải của Nhà nước, của nhân dân, tiêu chuẩn của chiến sĩ, công nhân, nhân viên, người lao động, hễ sểnh ra, lơ là kiểm tra là có một số cán bộ vơ vào, đút túi. Bác phân tích tiếp: "Các cô, các chú là cán bộ cấp này, cấp nọ cũng phần lớn chỉ là người đặt kế hoạch, điều hành công việc chứ trực tiếp đánh giặc, làm ra của cải là chiến sĩ, công nhân, nông dân, người lao động... Tham ô là thói rất xấu, rất có hại, không những phí phạm của cải xã hội, mà còn làm vẩn đục chế độ, mất cán bộ". Nói đến đây, Bác tự phê bình: "Trong cuộc đời hoạt động của Bác, Bác cũng có khuyết điểm. Nhưng có một việc Bác rất tự hào là chưa bao giờ Bác tham ô dù chỉ một đồng xu của dân, của Đảng".