Hoa lửa (84)

Ông Nguyễn Văn Đạt vẫn giữ một chiếc dép cao su cũ trong chiếc hộp gỗ nhỏ đặt trên bàn.“Nó không phải của tôi,” ông nói. “Nhưng tôi giữ nó suốt đời.”Năm đó, đơn vị ông hành quân qua một con đường đất đỏ giữa rừng. Mưa vừa dứt, đất nhão, bước chân lún sâu. Mọi người đi sát nhau, không ai nói nhiều, chỉ có tiếng thở và tiếng dép dẫm lên bùn.Sau một trận bom bất ngờ, đội hình bị xáo trộn. Khi khói bụi tan đi, họ kiểm lại quân số. Có một người không còn.“Chúng tôi gọi tên,” ông Đạt kể. “Nhưng không có ai trả lời.”Việc tìm kiếm kéo dài đến tối, nhưng không có kết quả. Đơn vị buộc phải tiếp tục hành quân.Trên đường đi, ông Đạt nhìn thấy một chiếc dép nằm nghiêng bên lối mòn. Dép cao su, mòn gót, giống hệt loại mọi người vẫn mang.Ông dừng lại, cúi xuống nhặt.“Không biết là của ai,” ông nói. “Nhưng tôi biết… nó thuộc về một người đã đi cùng mình.”Ông mang theo chiếc dép đó từ ngày ấy.Không ai hỏi, cũng không ai ngăn.Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, ông trở về quê. Ông mang theo chiếc dép trong ba lô, cùng vài kỷ vật khác.Gia đình ông từng hỏi:“Sao giữ cái này làm gì?”Ông chỉ trả lời: “Để nhớ.”“Nhớ ai?”Ông lắc đầu.“Không biết tên,” ông nói. “Nhưng có người đó.”Chiếc dép nằm im trong hộp suốt nhiều năm. Thỉnh thoảng, ông lấy ra lau sạch, như một thói quen.Một lần, một người bạn cũ đến thăm. Nhìn thấy chiếc dép, ông ấy nói:“Hình như… giống của thằng Hưng.”Cả hai im lặng.Họ không chắc. Không ai có thể chắc.Nhưng từ hôm đó, chiếc dép không còn hoàn toàn vô danh.Ông Đạt đặt lại vào hộp, đóng nắp.“Có thể là nó,” ông nói. “Cũng có thể không.”Rồi ông nhìn ra ngoài, giọng chậm lại:“Nhưng quan trọng là… có người đã đi qua, và không trở về.”