Hoa lửa còn trong mắt người xưa

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ ngày đất nước thống nhất, ký ức về những năm tháng thanh niên xung phong vẫn vẹn nguyên trong tâm trí ông Nguyễn Quốc Sử và bà Quách Thị Nga. Một người rời ghế nhà trường, một người rời mái nhà khi mới 16 tuổi, họ đã gửi trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc, để hôm nay trở thành những nhân chứng sống kể lại câu chuyện về lòng yêu nước, sự hy sinh và khát vọng hòa bình.

Gác bút nghiên, theo tiếng gọi non sông

Trong căn nhà ở ấp 3, xã An Biên (tỉnh An Giang), ông Nguyễn Quốc Sử vẫn cẩn thận lưu giữ những kỷ vật của một thời chiến. Mỗi lần nhắc về quãng đời thanh niên xung phong, ánh mắt người cựu chiến binh như sáng lên, xen lẫn niềm tự hào và những hồi ức không thể nào quên.

Ông sinh ra ở huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình (cũ), vùng quê giàu truyền thống cách mạng. Cha ông từng là dân quân du kích trong kháng chiến chống Mỹ. Chính truyền thống gia đình đã nuôi dưỡng trong cậu học trò tuổi mười tám một khát vọng được góp sức cho đất nước.

Năm 1966, cô gái nhỏ ở vùng đất Cà Mau cùng vài người bạn quyết định rời quê lên đường làm thanh niên xung phong. Có người đang đứng lớp dạy học cũng gác lại tất cả để theo tiếng gọi non sông. “Các chú thấy tôi còn nhỏ, sợ không chịu nổi sốt rét rừng ở miền Đông, nên động viên tôi ở lại, nhưng tôi nhất quyết đi”, bà Nga kể.

Đơn vị của bà hành quân bộ suốt một tháng hai mươi bảy ngày mới đến chiến trường. Rừng già không chỉ có bom đạn mà còn có những cơn sốt rét triền miên. Tóc rụng, người xanh xao, nhiều đồng đội ngã xuống vì bệnh tật trước khi kịp đối mặt quân thù.Hoạt động chủ yếu ở Tây Ninh, Bình Dương và Củ Chi, bà cùng đồng đội sống dưới địa đạo, hầm sâu. Có nơi không có nước, sáng sớm mọi người phải múc từng muỗng nước mưa đọng trong dấu chân trâu, bỏ thuốc lọc rồi mới dám nấu uống. Đêm ngủ chỉ có chiếc võng và tấm tăng nhỏ. Nếu căng không khéo, nước mưa theo thân cây chảy thẳng vào võng, ướt lạnh suốt đêm.

Có những ký ức không nằm trong những tấm huân chương, mà ở chính những giai điệu đi cùng tuổi trẻ. Bà Nga kể, những đêm nghỉ chân giữa rừng, sau một ngày tải đạn hay khiêng thương binh, anh chị em thanh niên xung phong lại cất tiếng hát.

Đến bây giờ, bà Nga vẫn còn nhớ giai điệu của ca khúc “Thanh niên xung phong” của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu. Mỗi lần ngân nga câu hát về ý chí vượt núi, băng sông và quyết tâm đi đầu, bà như thấy cả một thời tuổi trẻ hiện về. “Hồi đó nghe bài nào cũng thấy mình có thêm sức mạnh. Cứ hát rồi lại bước tiếp, quên cả mệt, quên cả sợ”, bà Nga mỉm cười nhớ lại.