HOA LỬA TRÊN ĐƯỜNG BIÊN

Năm 1978, khi đất nước vừa đi qua chiến tranh chưa bao lâu, chàng trai trẻ Phạm Hồng Tư quê ở Đoan Hùng lại khoác ba lô lên đường nhập ngũ. Tuổi hai mươi của ông bắt đầu không phải bằng những ước mơ riêng tư của tuổi trẻ, mà bằng tiếng còi tập hợp, những cuộc hành quân xuyên rừng và lời thề giữ vững từng tấc đất biên cương phía Tây Nam của Tổ quốc.

Ngày chia tay, mẹ ông đứng lặng bên hiên nhà nhìn theo bóng con trai khuất dần nơi đầu làng. Bà dúi vào tay con chiếc khăn mặt đã sờn mép và dặn khẽ: “Đi mạnh giỏi con nhé, ráng sống mà trở về…”. Chàng lính trẻ chỉ cười, giấu đi ánh mắt nghèn nghẹn rồi bước nhanh theo đơn vị.

Chiến trường biên giới Tây Nam những năm ấy khốc liệt không kém bất kỳ mặt trận nào. Rừng sâu âm u, đất đỏ quạch vì bom đạn, những cánh rừng đầy rẫy mìn và phục kích. Là chiến sĩ công binh, nhiệm vụ của Phạm Hồng Tư cùng đồng đội là mở đường, rà phá bom mìn để các đơn vị hành quân an toàn.

Công việc của họ luôn đi trước cái chết một bước.

Có những đêm cả đơn vị hành quân trong mưa rừng tầm tã. Người lính công binh phải cúi sát mặt đất dò từng bước chân giữa bóng tối đặc quánh. Chỉ cần sơ suất nhỏ cũng có thể đổi bằng mạng sống.

Nhưng tuổi trẻ khi ấy dường như không biết sợ.

Phạm Hồng Tư luôn là người xung phong đi đầu. Đồng đội nhớ mãi hình ảnh chàng trai quê Phú Thọ dáng người gầy nhưng rất nhanh nhẹn, lúc nào cũng cười lạc quan giữa gian khổ.

Rồi buổi hành quân định mệnh năm 1979 đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời ông.

Hôm ấy, đơn vị đang di chuyển qua một cánh rừng thưa. Không gian im lặng đến đáng sợ. Người lính công binh đi trước dò đường, phía sau là đồng đội nối hàng bám theo. Bất ngờ một tiếng nổ chát chúa vang lên xé toạc núi rừng.

Mìn phát nổ.

Đất đá tung mù mịt. Đồng đội phía sau dính mìn trước, còn Phạm Hồng Tư ở phía trước bị hàng loạt mảnh mìn găm thẳng vào cột sống. Ông ngã gục xuống, toàn thân tê dại.

Trong khoảnh khắc giữa ranh giới sự sống và cái chết ấy, người lính trẻ chỉ còn nghe tiếng đồng đội gọi tên mình giữa khói súng mịt mù.

Khi tỉnh lại, ông đã nằm trong bệnh xá dã chiến. Người bác sĩ quân y lặng lẽ báo tin đôi chân của ông sẽ không bao giờ cử động được nữa. Mảnh mìn đã làm tổn thương nặng cột sống và tủy sống.

Người lính hai mươi tuổi quay mặt vào tường, lặng đi rất lâu.

Ngoài kia, chiến tranh vẫn tiếp diễn. Đồng đội vẫn tiếp tục hành quân, còn ông từ nay phải gắn đời mình với chiếc xe lăn.

Những ngày đầu là chuỗi thời gian đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. Đêm xuống, vết thương buốt tận xương tủy. Có lúc ông tuyệt vọng khi nghĩ cuộc đời mình đã khép lại ở tuổi thanh xuân đẹp nhất.

Nhưng rồi, trong một đêm nghe tiếng thương binh bên cạnh mê man gọi tên đồng đội đã hy sinh, ông chợt hiểu rằng mình vẫn còn may mắn hơn rất nhiều người khác.

Ông còn sống.

Và chỉ cần còn sống, người lính ấy không cho phép mình gục ngã.

Sau chiến tranh, ông về điều dưỡng tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành. Từ một chàng trai khỏe mạnh nay phải học lại mọi thứ từ đầu trên chiếc xe lăn: tập tự mặc quần áo, tập di chuyển, tập tự chăm sóc chính mình.

Có những lần ngã khỏi xe lăn đau điếng, ông nghiến chặt răng tự ngồi dậy. Người lính công binh năm xưa vẫn giữ nguyên sự lì lợm của chiến trường.

Rồi cuộc đời cũng mỉm cười với ông.

Ông gặp điều dưỡng Nguyễn Thị Thanh Phương – người phụ nữ hiền hậu đã dành cho ông sự yêu thương chân thành. Từ những lần chăm sóc lúc đau ốm, từ sự cảm thông giữa những tháng ngày gian khó, tình yêu lặng lẽ nảy nở.

Đám cưới của họ giản dị nhưng đầy nước mắt hạnh phúc. Người thương binh ngồi trên xe lăn nắm chặt tay vợ mà nghẹn ngào: “Anh không còn đôi chân lành lặn…”.

Người phụ nữ ấy chỉ cười: “Em sẽ là đôi chân của anh”.

Và suốt hơn bốn mươi năm qua, bà đã thật sự trở thành đôi chân thứ hai của ông.