“HOA LỬA” – VẺ ĐẸP CHẤT THÉP CỦA ANH HÙNG HỒ ĐẮC THẠNH

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, chiến tranh đã lùi xa nhưng những ký ức hào hùng vẫn còn vang vọng. Từ những năm tháng gian khổ ấy, biết bao con người bình dị đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và ý chí kiên cường. Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Đắc Thạnh – người lính của những con tàu không số trên tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển – chính là một “hoa lửa” rực sáng như thế. Qua hồi ký Nhớ và ghi lại, đặc biệt qua những dòng kể về các chuyến tàu không số, hình ảnh của ông hiện lên vừa chân thực, vừa mang đậm “chất thép” của một thế hệ anh hùng.

Anh hùng Hồ Đắc Thạnh sinh năm 1934 tại Phú Yên nay là Đắk Lắk là một thuyền trưởng huyền thoại gắn liền với những kỳ tích của Đoàn tàu không số trên Đường Hồ Chí Minh trên biển. Sau khi nhập ngũ từ năm 16 tuổi và trải qua quá trình đào tạo sĩ quan hải quân, ông được điều động về Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125) để thực hiện nhiệm vụ vận chuyển vũ khí chi viện cho miền Nam trong điều kiện tuyệt mật. Trong sự nghiệp của mình, ông đã có 12 lần chỉ huy tàu vượt qua các tuyến phong tỏa gắt gao của địch, vận chuyển thành công khoảng 800 tấn vũ khí. Dấu ấn lừng lẫy nhất của ông là việc chỉ huy tàu 41 (nay là tàu HQ671 - Bảo vật quốc gia) thực hiện 3 chuyến cập bến Vũng Rô an toàn vào cuối năm 1964 và đầu năm 1965, mang theo gần 200 tấn vũ khí cùng những kỷ niệm xúc động như vận chuyển 3 tấn gạo cứu đói cho đồng đội và mang cành hoa đào Nhật Tân từ miền Bắc vào chiến trường đúng đêm giao thừa. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 2011. Hiện nay, dù đã nghỉ hưu, Trung tá Hồ Đắc Thạnh vẫn tích cực tham gia các hoạt động truyền lửa cách mạng, giáo dục truyền thống yêu nước và khơi dậy nhiệt tình cách mạng cho thế hệ trẻ.

Trước hết, “hoa lửa” trong con người Hồ Đắc Thạnh thể hiện ở lòng dũng cảm phi thường trong những chuyến tàu không số. Ông từng kể lại những giây phút đối mặt với hiểm nguy khi tàu bị địch truy đuổi trên biển: “Có lúc tưởng như không còn đường thoát, nhưng anh em vẫn giữ vững tay lái, quyết không để lộ bí mật.” Chính trong hoàn cảnh “ngàn cân treo sợi tóc” ấy, người lính vẫn bình tĩnh, kiên định, sẵn sàng chấp nhận hy sinh để bảo vệ nhiệm vụ. Thậm chí, họ luôn chuẩn bị tinh thần: “thà phá tàu chứ không để rơi vào tay địch”. Những lời kể giản dị nhưng hàm chứa ý chí sắt đá, làm nổi bật “chất thép” trong tâm hồn người lính.

Không chỉ đối mặt với kẻ thù, những chuyến tàu còn phải vượt qua sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Hồ Đắc Thạnh nhớ lại: “Biển đêm mịt mùng, sóng đánh liên hồi, có lúc tưởng con tàu không thể trụ nổi.” Trong hoàn cảnh ấy, người lính vẫn kiên cường bám biển, không chùn bước. Những chuyến đi kéo dài nhiều ngày với “lương thực cạn dần, nước ngọt phải chia từng ngụm” càng cho thấy sức chịu đựng bền bỉ của họ. Chính những gian khổ ấy đã tôi luyện nên một ý chí không gì khuất phục.

Đặc biệt, hồi ký còn làm nổi bật trí tuệ và sự mưu trí của những người lính tàu không số. Để tránh sự phát hiện của địch, họ phải “ngụy trang tàu như tàu đánh cá, thay đổi hướng đi liên tục để đánh lạc hướng”. Có những lúc nguy cấp: “Chỉ cần chậm một chút là có thể trả giá bằng cả con tàu.” Chính sự bình tĩnh, linh hoạt ấy đã giúp họ vượt qua vòng vây, hoàn thành nhiệm vụ. Qua đó, “hoa lửa” không chỉ là biểu tượng của lòng dũng cảm mà còn là ánh sáng của trí tuệ.

Một trong những chi tiết giàu sức gợi là cảnh tàu cập bến trong im lặng tuyệt đối: “Khi tàu gần bờ, tất cả đều tắt đèn, nín thở chờ tín hiệu.” Việc bốc dỡ vũ khí diễn ra nhanh chóng trong đêm tối, thể hiện sự phối hợp chặt chẽ và tinh thần kỷ luật cao. Những khoảnh khắc ấy càng làm nổi bật sự hy sinh thầm lặng của người lính.

Không chỉ là những chiến công, hồi ký còn chan chứa tình đồng đội sâu sắc. Hồ Đắc Thạnh xúc động khi nhắc đến những người đã hy sinh: “Có những chuyến tàu ra đi mà không bao giờ trở lại.” Những ký ức ấy không chỉ là nỗi đau mà còn là động lực để ông viết nên cuốn sách, như một lời tri ân với đồng đội. Chính tình cảm chân thành ấy đã làm cho “hoa lửa” không chỉ rực cháy mà còn ấm áp tình người.

Trong chuyến thăm di tích lịch sử bến Vũng Rô (Phú Yên), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và tri ân Anh hùng LLVTND Hồ Đắc Thạnh – thuyền trưởng huyền thoại của những chuyến "Tàu Không số". Thủ tướng khẳng định Vũng Rô là biểu tượng của tinh thần mưu trí, dũng cảm, nơi ghi dấu những "hải trình quyết tử" chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam. Sự kiện tiêu biểu nhất tại đây là cuộc chiến đấu kiên cường của Tàu 143 vào tháng 2/1965; sau khi bị địch phát hiện, các chiến sĩ đã anh dũng hy sinh và phá tàu để giữ bí mật đường dây. Với những giá trị lịch sử cao cả đó, Vũng Rô đã được công nhận là Di tích quốc gia năm 1997, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.

Qua những trang hồi ký Nhớ và ghi lại, đặc biệt là những câu chuyện về tàu không số, hình ảnh Hồ Đắc Thạnh hiện lên như một “hoa lửa” rực sáng giữa biển khơi lịch sử. Đó là “hoa lửa” của lòng dũng cảm, của trí tuệ, của nghị lực và của tình đồng đội sâu sắc. Những câu chuyện ấy không chỉ tái hiện một thời kỳ oanh liệt mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ hôm nay. Dẫu chiến tranh đã lùi xa, nhưng “hoa lửa” ấy sẽ mãi cháy sáng, nhắc nhở mỗi chúng ta sống xứng đáng với những hy sinh của cha anh.