HỎA LỰC ÁP ĐẢO

Câu chuyện thời hoa lửa về

Cựu chiến binh Chu Đức Giành – hy sinh năm 1985

LỜI MỞ ĐẦU

          Có những địa danh hôm nay chỉ còn là một cái tên trên bản đồ, một con đường, một quả đồi hay một vùng đất bình dị giữa cuộc sống thanh bình.

Nhưng đã có một thời, những địa danh ấy từng là nơi con người phải sống từng giờ giữa tiếng pháo, tiếng bom và những đợt hỏa lực dồn dập.

          Chiến trường không chỉ được đo bằng khoảng cách giữa hai bên.

          Nó còn được đo bằng sức tàn phá của những trận pháo kích.

          Có những ngày, tiếng nổ nối tiếp tiếng nổ.

          Mặt đất rung chuyển.

          Cây cối bị quật đổ.

          Những công sự bị vùi lấp.

          Những con đường vừa mở đã bị cày xới.

          Những mái nhà, làng mạc và những dấu tích của cuộc sống bình thường có thể biến thành đống đổ nát chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn.

          Đối với người lính, đó là những ngày mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau một khoảnh khắc.

          Trong những năm tháng chiến tranh và bảo vệ Tổ quốc đầy khốc liệt, Chu Đức Giành đã cùng đồng đội bước vào những hoàn cảnh như vậy. Ông đã dành tuổi trẻ của mình cho nhiệm vụ, đối mặt với hiểm nguy và cuối cùng hy sinh năm 1985.

          Câu chuyện về Chu Đức Giành không chỉ là câu chuyện về một người lính đã nằm xuống.

          Đó còn là câu chuyện về một thế hệ đã sống giữa hỏa lực áp đảo, giữa những trận pháo kích tưởng như không bao giờ dứt, giữa những ngày mà mỗi bước chân, mỗi tiếng động và mỗi khoảng trời im lặng đều có thể báo hiệu một hiểm nguy đang đến gần.

          I. TUỔI TRẺ VÀ CON ĐƯỜNG ĐẾN VỚI NGƯỜI LÍNH

          Trước khi trở thành người lính, Chu Đức Giành cũng từng có một tuổi trẻ bình dị.

          Ông từng có quê hương để nhớ, có gia đình để thương, có những con đường thân thuộc để đi qua.

          Như bao thanh niên cùng thế hệ, ông cũng từng mong muốn một cuộc sống yên bình.

          Nhưng hoàn cảnh đất nước đã khiến thế hệ của ông phải lựa chọn giữa những ước mơ riêng và trách nhiệm với Tổ quốc.

          Khi tiếng gọi lên đường vang lên, những người thanh niên rời quê hương.

          Hành trang của họ không nhiều.

          Một chiếc ba lô.

          Một bộ quân phục.

          Một vài vật dụng cá nhân.

          Và trên hết là niềm tin rằng mình đang làm một nhiệm vụ lớn lao.

          Ngày chia tay, có thể gia đình chỉ nghĩ rằng người con của mình đi làm nhiệm vụ rồi sẽ trở về.

          Không ai biết phía trước là những tháng ngày nào.

          Không ai biết một người lính sẽ phải đi qua bao nhiêu trận đánh.

          Cũng không ai biết lời hẹn “ngày trở về” có thể trở thành một lời hẹn không bao giờ thực hiện được.

          Chu Đức Giành đã lên đường như thế.

          Từ một người con của quê hương, ông trở thành người lính.

          Và từ đó, cuộc đời ông gắn với những năm tháng mà chiến trường không cho phép con người sống một cách bình thường.

          II. CHIẾN TRƯỜNG DƯỚI HỎA LỰC

          Nếu bộ binh đối diện với nhau bằng từng bước tiến, từng trận đánh, thì pháo binh lại tạo ra một sức ép hoàn toàn khác.

Một trận pháo kích có thể bắt đầu từ rất xa.

          Người lính ở phía dưới nhiều khi chỉ nghe thấy âm thanh vọng đến trước khi nhìn thấy bất cứ điều gì.

          Một tiếng rít xé không khí.

          Rồi một tiếng nổ.

          Mặt đất rung lên.

          Chưa kịp định thần, tiếng nổ thứ hai đã đến.

          Rồi tiếng thứ ba.

          Thứ tư.

          Những tiếng nổ nối tiếp nhau thành một chuỗi âm thanh khủng khiếp.

          Đất đá từ trên cao rơi xuống.

          Khói bụi phủ kín.

          Không gian đặc quánh.

          Trong những khoảnh khắc ấy, người lính không biết quả đạn tiếp theo sẽ rơi ở đâu.

          Công sự có thể bảo vệ con người khỏi một phần nguy hiểm.

          Nhưng không có công sự nào khiến người lính hoàn toàn yên tâm khi hỏa lực dội xuống liên tục.

          Có những trận pháo kích kéo dài tưởng như vô tận.

          Người lính nằm sát xuống đất.

          Hai tay ôm lấy đầu.

          Chờ đợi.

          Rồi lại nghe tiếng nổ.

          Mỗi tiếng nổ là một lần trái tim thắt lại.

          Mỗi khoảng im lặng giữa hai loạt pháo lại trở thành một khoảnh khắc chờ đợi.

          Không ai biết sự im lặng ấy kéo dài bao lâu.

          Và không ai biết tiếng nổ tiếp theo sẽ đến từ hướng nào.

          III. “CỐI XAY THỊT” CỦA CHIẾN TRƯỜNG

          Có những nơi chiến sự diễn ra ác liệt đến mức người lính gọi bằng những cái tên ám ảnh.

          Không phải vì họ muốn phóng đại sự khốc liệt.

          Mà bởi ngôn ngữ bình thường dường như không đủ để diễn tả những gì mắt họ đã nhìn thấy.

          Một vùng đất bị pháo kích liên tục.

          Một quả đồi bị cày xới.

          Một con đường bị đánh phá đến mức không còn nhận ra dấu vết cũ.

          Một làng quê chỉ còn những bức tường đổ.

          Những địa danh ấy có thể trở thành những “cối xay thịt” của chiến tranh – nơi con người phải đối diện với hiểm nguy ở mức cao nhất.

          Nhưng đằng sau cách gọi ấy vẫn là những con người bằng xương bằng thịt.

          Người lính không phải những con số.

          Họ là những chàng trai còn rất trẻ.

          Có người vừa rời ghế nhà trường.

          Có người mới lập gia đình.

          Có người chưa kịp nhìn thấy con mình chào đời.

          Có người trước khi ra trận còn giữ trong túi một lá thư của mẹ.

          Và rồi tất cả phải nằm xuống giữa những trận pháo kích.

          Chiến tranh biến những vùng đất từng có sự sống thành những nơi chỉ còn khói bụi và tiếng nổ.

          Đó là sự thật khắc nghiệt mà những người từng trải qua chiến trường không bao giờ quên.

          IV. MỘT NGÀY GIỮA VÙNG HỎA LỰC

          Có thể hình dung một ngày của người lính Chu Đức Giành và đồng đội bắt đầu không phải bằng tiếng gà gáy hay ánh mặt trời.

          Nó bắt đầu bằng sự cảnh giác.

          Mọi người kiểm tra lại vị trí.

          Kiểm tra trang bị.

          Quan sát địa hình.

          Trao đổi nhanh với nhau.

          Không ai nói quá nhiều.

          Bởi ai cũng hiểu rằng trên chiến trường, sự chủ quan có thể phải trả giá bằng sinh mạng.

          Rồi tiếng pháo bắt đầu.

          Một tiếng nổ từ xa.

          Tiếng thứ hai gần hơn.

          Đất đá rơi xuống quanh công sự.

          Mọi người lập tức nằm thấp xuống.

          Một người gọi đồng đội.

          Một người kiểm tra vị trí bên cạnh.

          Một người cố giữ liên lạc.

          Không ai biết loạt pháo sẽ kéo dài bao lâu.

          Sau một hồi, tiếng nổ tạm lắng.

          Người lính ngẩng đầu.

          Trước mặt họ là một vùng đất đầy khói.

          Nhưng nhiệm vụ chưa kết thúc.

          Họ lại phải ra khỏi công sự.

          Khôi phục vị trí.

          Kiểm tra đường.

          Đưa đồng đội bị thương về phía sau.

          Bổ sung vật chất.

          Củng cố trận địa.

          Và chuẩn bị cho đợt pháo kích tiếp theo.

          Chiến tranh là một vòng lặp khắc nghiệt như vậy.

          Pháo kích – im lặng – khắc phục – rồi lại pháo kích.

          Con người phải thích nghi với điều mà bình thường không ai có thể chịu đựng nổi.

          V. NHỮNG KHOẢNH KHẮC KHÔNG THỂ QUÊN

          Điều đáng sợ nhất của hỏa lực áp đảo không chỉ là sức công phá.

          Mà là cảm giác bất lực trước những gì đang xảy ra.

          Khi pháo đạn trút xuống, người lính không thể biết chính xác nơi nào sẽ bị đánh trúng.

          Một quả đạn có thể rơi cách vài mét.

          Một quả khác có thể rơi ngay sát công sự.

          Một người có thể may mắn sống sót.

          Người bên cạnh có thể không còn cơ hội.

          Trong những phút giây ấy, tình đồng đội trở thành điều quý giá nhất.

          Người lính gọi tên nhau.

          Kiểm tra xem ai còn sống.

          Ai bị thương.

          Ai mất liên lạc.

          Có những người vừa trải qua một trận pháo kích đã lập tức quay lại tìm đồng đội.

          Họ không có thời gian để sợ cho riêng mình.

          Bởi phía sau tiếng nổ là một người bạn.

          Một người từng chia nhau từng ngụm nước.

          Từng miếng lương khô.

          Từng ca trực.

          Từng đêm nằm cạnh nhau trong công sự.

          Nếu người ấy gặp nạn, họ phải tìm.

          Đó là tình đồng đội được tôi luyện trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

          VI. NĂM 1985 – NGÀY CHIA CẮT CUỘC ĐỜI

          Năm 1985, Chu Đức Giành hy sinh.

          Chỉ một câu ngắn ngủi.

          Nhưng phía sau đó là cả một cuộc đời.

          Một người đã ra đi.

          Một gia đình mất đi người thân.

          Đồng đội mất đi một người cùng chiến đấu.

          Quê hương mất đi một người con.

          Và một tuổi trẻ mãi mãi dừng lại ở chiến trường.

          Không ai có thể kể chính xác những phút cuối cùng của Chu Đức    Giành nếu không có những nhân chứng trực tiếp ở bên ông.

          Nhưng điều chúng ta có thể hình dung là một người lính đã sống những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời trong hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt.

          Có thể ông đã từng nghe tiếng pháo.

          Có thể ông đã từng cùng đồng đội trú trong công sự.

          Có thể ông đã từng nghĩ đến quê nhà.

          Có thể trong một khoảnh khắc rất ngắn, ông đã nhớ đến những người thân đang chờ mình.

          Người lính nào trước giờ ra trận cũng có một quê hương trong trái tim.

          Dù chiến trường ở đâu, ký ức về mái nhà vẫn luôn tồn tại.

          Và có lẽ chính những ký ức ấy đã giúp họ đứng vững giữa những ngày tháng khốc liệt.

          VII. SAU MỖI TRẬN PHÁO LÀ MỘT VÙNG ĐẤT ĐỔ NÁT

          Khi tiếng pháo im, chiến trường hiện ra với một bộ mặt khác.

          Khói vẫn còn.

          Đất đá ngổn ngang.

          Cây cối bị gãy đổ.

          Những công sự bị phá hỏng.

          Những tuyến đường bị cày xới.

          Không gian vốn có sự sống trở nên lạnh lẽo.

          Những người còn sống bắt đầu công việc khắc phục.

          Họ tìm kiếm đồng đội.

          Cứu người bị thương.

          Thu dọn những gì có thể thu dọn.

          Củng cố công sự.

          Khôi phục tuyến đường.

          Và chuẩn bị cho trận đánh tiếp theo.

          Không có một khoảng nghỉ thật sự.

          Bởi trên chiến trường, sau một trận pháo kích có thể là một trận pháo kích khác.

          Đó là lý do những người từng đi qua chiến tranh thường không bao giờ quên mùi khói, mùi đất và âm thanh của tiếng nổ.

          Những thứ ấy trở thành ký ức sâu đến mức thời gian cũng khó xóa mờ.

          VIII. ĐẰNG SAU NGƯỜI LÍNH LÀ MỘT GIA ĐÌNH

          Mỗi người lính hy sinh đều để lại một khoảng trống.

          Đối với đồng đội, đó là một người bạn.

          Đối với đơn vị, đó là một người chiến sĩ.

          Nhưng đối với gia đình, đó là một người không thể thay thế.

          Một người mẹ mất con.

          Một người vợ mất chồng.

          Một người con mất cha.

          Một người em mất anh.

          Nỗi đau ấy không kết thúc cùng ngày chiến tranh.

          Nó tiếp tục trong từng ngày tháng sau đó.

          Có những bữa cơm gia đình thiếu một người.

          Có những dịp Tết người thân vẫn nhìn ra cổng theo thói quen.

          Có những ngày giỗ, những ký ức cũ lại trở về.

          Có thể gia đình vẫn giữ những kỷ vật của người đã mất.

          Một tấm ảnh.

          Một lá thư.

          Một chiếc ba lô.

          Một bộ quân phục.

          Một dòng chữ viết tay.

          Những vật ấy nhỏ bé, nhưng có thể chứa cả một cuộc đời.

          IX. CHIẾN TRANH KHÔNG CHỈ PHÁ HỦY NHÀ CỬA

          Hỏa lực có thể phá hủy một căn nhà.

          Nhưng chiến tranh còn phá vỡ nhiều thứ khác.

          Nó chia lìa gia đình.

          Làm đứt đoạn những ước mơ.

          Khiến một thế hệ thanh niên phải trưởng thành quá sớm.

          Có những người chưa kịp sống cho riêng mình đã phải sống vì nhiệm vụ.

          Có những người chưa kịp lập gia đình đã hy sinh.

          Có những gia đình chờ đợi trong nhiều năm.

          Có những người trở về nhưng không còn nguyên vẹn.

          Và có những người không bao giờ trở về.

          Đó là lý do khi nhìn lại chiến tranh, chúng ta không chỉ nhìn vào những trận đánh.

          Cần nhìn vào cả những gì xảy ra phía sau trận đánh.

          Nhìn vào những gia đình.

          Những người mẹ.

          Những người vợ.

          Những đứa trẻ.

          Những người đồng đội.

          Và những vùng đất đã phải chịu đựng sức tàn phá khủng khiếp.

          X. NHỮNG NGƯỜI ĐÃ NẰM LẠI

          Chu Đức Giành hy sinh năm 1985.

          Từ đó đến nay, thời gian đã trôi qua nhiều năm.

          Những thế hệ mới đã trưởng thành.

          Những vùng đất năm xưa có thể đã thay đổi rất nhiều.

          Những con đường mới được mở.

          Những ngôi nhà mới được dựng lên.

          Cuộc sống ngày càng bình yên.

          Nhưng tên tuổi những người đã hy sinh vẫn cần được nhắc nhớ.

          Bởi nếu quên họ, chúng ta sẽ quên một phần lịch sử.

          Không phải để nuôi dưỡng hận thù.

          Không phải để khơi lại những đau thương.

          Mà để hiểu rằng hòa bình có giá trị như thế nào.

          Một buổi sáng bình yên hôm nay có thể được xây dựng trên sự hy sinh của những người đã không bao giờ nhìn thấy buổi sáng ấy.

          Một con đường hôm nay có thể đi qua vùng đất mà năm xưa từng là chiến trường.

          Một thế hệ trẻ hôm nay có thể học tập trong những ngôi trường mà những người đi trước đã đánh đổi tuổi trẻ để bảo vệ đất nước.

          Đó chính là ý nghĩa sâu xa của việc tưởng nhớ.

          XI. HỎA LỰC ĐÃ TẮT, NHƯNG KÝ ỨC CÒN LẠI

          Chiến tranh cuối cùng cũng đi qua.

          Những khẩu pháo im tiếng.

          Những trận đánh kết thúc.

          Những người lính trở về với đời thường.

          Nhưng đối với những người đã sống giữa hỏa lực, ký ức không thể biến mất chỉ bằng một ngày hòa bình.

          Có những cựu chiến binh sau nhiều năm vẫn giật mình khi nghe tiếng động lớn.

          Có người vẫn nhớ từng đồng đội.

          Có người không bao giờ quên những vùng đất đã từng đứng giữa bom đạn.

          Và có những người mang theo nỗi đau ấy đến cuối đời.

          Chu Đức Giành thì không có cơ hội trở về để kể lại.

          Nhưng chính vì ông không còn ở đó nên trách nhiệm kể lại thuộc về những người còn sống.

          Kể để thế hệ sau biết rằng đã từng có một thời như thế.

          Kể để những người trẻ hiểu giá trị của hòa bình.

          Kể để tên tuổi những người đã hy sinh không bị chìm vào quên lãng.

          XII. LỜI TRI ÂN

          Hôm nay, khi đứng trước cuộc sống bình yên, thật khó tưởng tượng một vùng đất có thể từng chìm trong tiếng pháo.

          Thật khó hình dung một người lính có thể sống nhiều ngày dưới hỏa lực dồn dập.

          Càng khó hình dung một chàng trai còn rất trẻ đã phải đối mặt với sinh tử trước khi kịp sống trọn những ước mơ của mình.

          Nhưng lịch sử đã từng có những ngày như thế.

          Và trong những ngày ấy có những con người như Chu Đức Giành.

          Ông đã đi vào chiến trường.

          Đã đứng bên đồng đội.

          Đã đối diện với hỏa lực áp đảo.

          Và đã hy sinh năm 1985.

          Ông không trở về.

          Nhưng sự hy sinh ấy đã trở thành một phần của ký ức quê hương.

KẾT LUẬN

          ĐỪNG ĐỂ TIẾNG PHÁO CỦA QUÁ KHỨ BỊ LÃNG QUÊN

          Chiến tranh có thể biến những vùng đất trù phú thành đống đổ nát.

          Có thể biến những con đường thành những hố bom.

          Có thể biến những mái nhà thành tro bụi.

          Nhưng điều đau đớn nhất là nó đã cướp đi tuổi trẻ của biết bao con người.

          Chu Đức Giành là một trong những người đã gửi lại tuổi trẻ của mình nơi chiến trường.

          Ông hy sinh năm 1985.

          Tên ông hôm nay có thể chỉ còn được nhắc trong gia đình, trong ký ức đồng đội và trong những trang ghi chép về những người đã hy sinh.

          Nhưng mỗi lần nhắc đến cái tên ấy, chúng ta không chỉ nhắc đến một người đã mất.

          Chúng ta nhắc đến cả một thế hệ.

          Một thế hệ đã sống trong tiếng pháo.

          Một thế hệ từng nằm dưới những trận hỏa lực dồn dập.

          Một thế hệ đã nhìn thấy những vùng đất biến thành đống đổ nát.

          Một thế hệ đã chứng kiến đồng đội ngã xuống.

          Và một thế hệ đã hiểu bằng chính cuộc đời mình rằng hòa bình quý giá đến nhường nào.

          Hôm nay, những tiếng pháo đã lùi xa.

          Những con đường đã được hồi sinh.

          Những vùng đất từng là chiến trường đã trở lại với cuộc sống.

          Trẻ em được cắp sách đến trường.

          Người dân được làm ăn, sinh sống trong bình yên.

          Đó chính là điều mà những người lính năm xưa mong muốn.

          Vì vậy, tưởng nhớ Chu Đức Giành và những người đã hy sinh không chỉ là một nghĩa cử tri ân.

          Đó còn là lời nhắc nhở đối với mỗi thế hệ:

          Hãy biết trân trọng hòa bình.

          Hãy biết ơn những người đã hy sinh.

          Hãy gìn giữ quê hương bằng trách nhiệm của người đang sống.

          Và khi một ngày nào đó chúng ta đi qua những vùng đất từng là chiến trường, xin hãy dừng lại một chút.

          Bởi dưới lớp đất bình yên hôm nay có thể vẫn còn dấu tích của những năm tháng khốc liệt.

          Và trong sự bình yên ấy có bóng dáng của những người đã không bao giờ trở về.

          Cựu chiến binh Chu Đức Giành – hy sinh năm 1985.

          Xin được cúi đầu tưởng nhớ một người lính đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường.

          Xin được tri ân một thế hệ đã đi qua lửa đạn để đất nước có ngày bình yên.

          Và xin được nhắc lại tên ông như một lời nhắc nhở rằng: phía sau hai chữ “hòa bình” là biết bao tuổi trẻ, máu và nước mắt mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi.