Họa sĩ Lê Duy Ứng: Dòng máu người chiến sĩ Quảng Bình và bức họa Bác Hồ giữa ranh giới sinh tử

Họa sĩ, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Lê Duy Ứng sinh năm 1947 tại xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Ông là một trong những hình ảnh biểu tượng tiêu biểu nhất cho chí khí, bản lĩnh và tâm hồn người chiến sĩ - nghệ sĩ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975).

Năm 1971, khi đang là sinh viên năm thứ 3 Đại học Mỹ thuật Hà Nội, gạt lại phía sau những ước mơ nghệ thuật riêng, Lê Duy Ứng xếp bút nghiên lên đường nhập ngũ, xông pha vào các chiến trường gian khổ nhất. Ông vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu, vừa làm nhiệm vụ của một chiến sĩ trinh sát kiêm họa sĩ chiến trường thuộc Quân đoàn 2.

Khoảnh khắc lịch sử làm nên tên tuổi ông diễn ra vào ngày 28 tháng 4 năm 1975 – chỉ hai ngày trước giờ phút miền Nam hoàn toàn giải phóng. Trong trận chiến đấu ác liệt tại căn cứ Căn Khai (Xuân Lộc, Đồng Nai) – cửa ngõ tiến vào Sài Gòn, chiếc xe thiết giáp của ông bị trúng đạn pháo địch. Lê Duy Ứng bị hất văng ra ngoài, hai mắt bị thương nặng, hỏng hoàn toàn, máu chảy đầm đìa trên khuôn mặt.

Giữa ranh giới sinh tử và bóng tối bao trùm, người chiến sĩ trẻ xứ Quảng Bình ấy không gục ngã. Bằng nghị lực phi thường và tình yêu vô bờ bến dành cho vị Lãnh tụ kính yêu, ông đã dùng ngón tay ngấm chính dòng máu đang chảy ra từ đôi mắt mình để vẽ bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng cờ Tổ quốc, cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam và ghi dòng chữ: "Ánh sáng niềm tin! Con nguyện dâng trọn đời cho Quốc kỳ Tổ quốc".

Sau khi hoàn thành bức vẽ mang tính biểu tượng vô giá, ông ngất đi vì mất máu. Bức họa bằng máu mắt ấy cùng hàng ngàn ký họa chiến trường của ông không chỉ là chứng nhân lịch sử quý giá về khí thế "Thời hoa lửa", mà còn là bằng chứng sống động cho ý chí sắt đá, lòng yêu nước kiên trung của tuổi trẻ Quảng Bình và con người Việt Nam. Ông đã vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.