Hòa thượng Thích Quảng Đức: Ngọn lửa thiêng lay động lương tri nhân loại (1897 - 1963)

Cuộc kháng chiến của nhân dân miền Nam không chỉ là cuộc đấu tranh vũ trang chống đế quốc Mỹ, mà còn là cuộc đấu tranh chính trị khốc liệt chống lại chế độ độc tài Ngô Đình Diệm. Trong phong trào Phật giáo năm 1963 đòi quyền bình đẳng tôn giáo và tự do dân chủ, sự hy sinh của Bồ tát Thích Quảng Đức (tên thật là Lâm Văn Tức, quê ở Vạn Ninh, Khánh Hòa) đã trở thành một sự kiện gây chấn động toàn cầu.

Sáng ngày 11 tháng 6 năm 1963, tại ngã tư sầm uất Lê Văn Duyệt - Phan Đình Phùng (nay là ngã tư Cách Mạng Tháng Tám - Nguyễn Đình Chiểu, TP.HCM), giữa vòng vây của cảnh sát và hàng ngàn tăng ni phật tử, Hòa thượng Thích Quảng Đức bước xuống từ một chiếc xe hơi. Ngài bình thản ngồi xuống đường trong tư thế kiết già, chắp tay niệm Phật. Một vị tăng sinh đổ can xăng lên người ngài, và chính ngài tự tay châm que diêm tự thiêu.

Ngọn lửa bùng lên dữ dội bao trùm lấy cơ thể vị chân tu. Điều khiến tất cả những người chứng kiến – từ phật tử đến cảnh sát ngụy và các nhà báo quốc tế – phải kinh sững sờ là trong suốt quá trình bị ngọn lửa thiêu rụi, Hòa thượng không hề cựa quậy, không thốt ra một tiếng rên la. Bức ảnh chụp khoảnh khắc tự thiêu của ngài do phóng viên Malcolm Browne ghi lại đã bay đi khắp thế giới, tạo ra một cơn địa chấn dư luận. Đặc biệt, sau khi nhục thân ngài được hỏa táng, trái tim của ngài không cháy mà kết tinh thành một khối rắn chắc ("Trái tim bất diệt"). Ngọn lửa thiêng và trái tim bất tử ấy đã đẩy chế độ Ngô Đình Diệm vào sự khủng hoảng tột độ, góp phần dẫn đến sự sụp đổ của chế độ này vài tháng sau đó.