Hoa Trên Ngã Ba Sinh Tử

Năm 1968, tại ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) — "yết hầu" giao thông trên con đường Trường Sơn huyền thoại — bom đạn Mỹ dội xuống như trút nước. Mỗi ngày, vùng đất nhỏ bé này phải hứng chịu hàng ngàn quả bom nhằm chặn đứng dòng xe tiếp viện cho chiến trường miền Nam.

Ở nơi "túi bom" ác liệt nhất ấy, Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552 Thanh niên xung phong gồm 10 cô gái tuổi đời còn rất trẻ, từ 17 đến 24, do chị Võ Thị Tần làm Tiểu đội trưởng.

Nhiệm vụ của các cô là vô cùng nguy hiểm: San lấp hố bom, sửa đường ngay sau từng đợt không kích để xe qua. Ban ngày, họ phơi mình dưới làn mưa bom để rà phá bom mìn; ban đêm, họ mặc áo trắng làm "cọc tiêu sống" giữa đêm tối mịt mùng, dẫn đường cho những đoàn xe tải quân sự tiến vào miền Nam.

Truyện kể rằng, trước ngày hy sinh không lâu, chị Võ Thị Tần đã viết một bức thư gửi về cho mẹ. Trong thư, chị không một lời than khóc hay sợ hãi, mà tràn đầy tinh thần lạc quan và khí tiết can trường:

- "Mẹ ơi! Ở đây vui lắm mẹ ạ, ban ngày chúng nó dội bom dữ dội, nhưng đêm đến chúng con lại ra đường làm việc. Bom đạn của địch có thể làm rung chuyển núi rừng, nhưng không thể làm lay chuyển được trái tim của chúng con..."

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, vào khoảng 16 giờ 30 phút, đợt bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc. Một quả bom dội thẳng vào hầm trú ẩn của Tiểu đội 4.

" Đất đá đổ ập xuống, chôn vùi cả 10 cô gái trẻ dưới lòng đất mẹ ".

Đồng đội lao vào đào bới bằng tất cả sự sục sôi và hy vọng. Họ dùng tay trần bới từng nắm đất, vừa đào vừa gọi tên từng người trong nước mắt. Lần lượt, họ tìm thấy chị Tần, chị Cúc, chị Nhỏ... Các cô gái nằm bên nhau, gương mặt vẫn còn vương nét trẻ trung, hồn nhiên của tuổi thanh xuân, tay vẫn ôm chặt chiếc xẻng làm đường.

" Nhưng đến cô gái thứ 10 — chị Hồ Thị Cúc — thì tìm mãi không thấy ".

Đồng đội đào bới suốt ba ngày đêm trong tuyệt vọng. Nhà thơ Yến Thanh, một người đồng đội chứng kiến cảnh tượng ấy, đã gạt nước mắt viết nên bài thơ "Cúc ơi!"gọi bạn giữa đồi trọc gió hú:

"Cúc ơi! Em ở đâu bước ra đi...

Đồng đội tìm em cào bới đất đen

Thạch Nhọn, Thạch Xuân hoa sim chín đỏ

Áo em trắng nhạt ... xanh đồng

Về đi em ơi, về với chúng anh..."

Đến ngày thứ ba, nhờ sự hỗ trợ của chú chó nghiệp vụ, đồng đội mới tìm thấy chị Cúc nằm sâu dưới lòng đất trên gò đất cao, hai bàn tay chị vẫn ôm chặt lấy đầu, lưng đã bị đất đá đè nặng.

10 cô gái Đồng Lộc ra đi khi chưa một ai kịp lập gia đình, chưa kịp hưởng trọn trẹn một tình yêu lứa đôi. Họ đã dâng trọn tuổi thanh xuân đẹp nhất của đời mình cho sự sống của con đường, cho độc lập của Tổ quốc.

Hôm nay, tại ngã ba Đồng Lộc, 10 ngôi mộ trắng nằm sóng đôi bên nhau dưới bóng thông reo. Họ không còn là 10 cá nhân riêng lẻ, mà đã trở thành ngọn lửa bất tử, tượng trưng cho sức mạnh, vẻ đẹp và sự hy sinh vô bờ bến của người phụ nữ Việt Nam trong gian khó.