Hoài Nhơn tháng 4/1972 – Khí thế nổi dậy giải phóng quê hương

Trong những ngày cuối tháng 4 năm 1972, chiến trường Bình Định bước vào cao trào tiến công và nổi dậy mạnh mẽ. Sau những thắng lợi quan trọng ở Hoài Ân, Bắc Phù Mỹ và quận lỵ Hoài Nhơn, khí thế cách mạng lan rộng khắp các vùng quê. Tại Hoài Nhơn, quân và dân địa phương đã vùng lên với tinh thần quyết chiến, quyết thắng, góp phần làm tan rã hệ thống kìm kẹp của địch.

Từ ngày 27 đến 29/4/1972, hàng vạn đồng bào các xã Hoài Hảo, Hoài Châu, Hoài Hương, Hoài Thanh, Hoài Mỹ được lực lượng vũ trang Hoài Nhơn hỗ trợ đã đồng loạt nổi dậy. Dưới sức tiến công của lực lượng vũ trang và phong trào quần chúng, quân dân ta đã diệt 13 chốt, bức rút, bức rã, bức hàng 62 chốt điểm địch. Các ấp chiến lược, khu dồn do địch dựng lên để kìm kẹp Nhân dân lần lượt bị phá banh.

Những thắng lợi ấy không chỉ làm suy yếu lực lượng địch ở cơ sở, mà còn mở ra một không khí mới trong các làng quê Hoài Nhơn. Nhân dân thoát khỏi sự kiểm soát, áp bức, từng bước giành lại quyền làm chủ ruộng vườn, thôn xóm. Mỗi chốt địch bị xóa bỏ là một niềm vui lớn, là thêm một vùng quê được hồi sinh trong khí thế cách mạng.

Tối ngày 30/4/1972, chủ lực ta tiếp tục phối hợp với lực lượng vũ trang và Nhân dân các xã Bắc Hoài Nhơn tiến công Đồi 10 và chi khu quân sự Tam Quan. Đây là những vị trí quan trọng trong hệ thống phòng thủ của địch ở khu vực phía Bắc. Trận tiến công diễn ra quyết liệt, thể hiện tinh thần chủ động, táo bạo của quân và dân ta.

Đến sáng ngày 01/5/1972, thị trấn Tam Quan được giải phóng. Thắng lợi này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vì ta đã cắt đường rút chạy của địch ra Quảng Ngãi, làm cho hệ thống phòng thủ của chúng càng thêm rối loạn. Tam Quan được giải phóng đã góp phần mở rộng vùng làm chủ, tạo thế liên hoàn cho chiến trường Bắc Bình Định.

Tiêu biểu cho phong trào ba mũi giáp công ở Hoài Nhơn là cuộc đấu tranh của đồng bào thôn Trường Lâm, xã Hoài Thanh. Nhân dân nơi đây đã kiên trì bao vây suốt 7 ngày đêm, quyết liệt bức rã chốt Đồi Đánh do một đại đội cộng hòa đóng giữ. Cuộc đấu tranh ấy cho thấy sức mạnh to lớn của Nhân dân khi biết đoàn kết, phối hợp giữa đấu tranh quân sự, chính trị và binh vận.

Câu chuyện Hoài Nhơn tháng 4/1972 là một trang sử hào hùng trong những năm tháng thời hoa lửa. Ở đó có hình ảnh những đoàn người vùng lên phá ấp chiến lược, phá khu dồn; có những chiến sĩ lực lượng vũ trang kiên cường tiến công chốt địch; có những người dân bình dị nhưng gan góc, bền bỉ bao vây, bức rút địch để giành lại quê hương.

Thắng lợi ở Hoài Nhơn và Tam Quan đã góp phần quan trọng vào chiến dịch Xuân – Hè 1972 trên chiến trường Bình Định. Đó là minh chứng sinh động cho sức mạnh của chiến tranh nhân dân, cho tinh thần đoàn kết giữa bộ đội chủ lực, lực lượng địa phương và quần chúng Nhân dân. Trong khói lửa chiến tranh, quân và dân Hoài Nhơn đã viết nên câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự do.