HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA BÀI THƠ: "CON LÀ NGƯỜI CHIẾN THẮNG"

HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA BÀI THƠ: "CON LÀ NGƯỜI CHIẾN THẮNG"

Bức ảnh lịch sử và ánh mắt không cúi đầu

Bức ảnh ghi lại khoảnh khắc một em bé nhỏ nhắn đang ngồi trọn trong lòng người cha. Họ bị những người lính thuộc Sư đoàn kỵ binh không quân số 1 của Hoa Kỳ bắt giữ vì nghi ngờ người cha là du kích, trong một đợt quét của chiến dịch Cánh Trắng (White Wing) vào ngày 17/2/1966. Sau khoảnh khắc ấy, người cha bị giải đến trại thẩm vấn cùng nhiều người khác. Đến nay, số phận sau đó của hai cha con trong bức hình vẫn là một dấu hỏi chưa có lời đáp.

(Ảnh: Richard Merron)

Sức lay động mãnh liệt của bức ảnh nằm ở hình ảnh đứa trẻ: dù nằm giữa vòng kìm kẹp của kẻ thù, em không hề tỏ ra một chút sợ hãi. Đôi mắt bé mở to, nhìn thẳng chằm chằm như những đốm lửa thiêu đốt kẻ đã trói gặt tay cha mình. Ánh nhìn ấy chính là hiện thân sinh động cho khí phách kiên cường, không chịu khuất phục của dân tộc Việt Nam.

Khi được công bố trên các phương tiện truyền thông quốc tế, bức ảnh đã tạo nên một làn sóng xúc động mạnh mẽ. Không chỉ thức tỉnh những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới, hình ảnh ấy còn khiến ngay cả giới chức Hoa Kỳ phải sửng sốt. Nhìn vào đôi mắt của đứa trẻ, người ta có thể mường tượng ra kết cục của cuộc chiến: chính những con người với khí phách ấy sẽ là người chiến thắng, và kẻ thất bại không ai khác chính là quân xâm lược.

Cảm hứng sáng tác

Rung động sâu sắc trước tấm hình lịch sử đầy tính biểu tượng này, nhà thơ Hồng Thuận Lê đã viết nên bài thơ "CON LÀ NGƯỜI CHIẾN THẮNG" – như một lời thì thầm tâm sự, một lời dặn dò thiêng liêng của người cha gửi lại cho con trước giờ phút chia ly.

CON LÀ NGƯỜI CHIẾN THẮNG

Mạnh lên con, đừng làm rơi giọt lệ

Đừng để buồn trên nét mặt ngây thơ

Hãy vui lên dù có phải gượng cười

Hãy rắn rỏi, con cũng là chiến sĩ.

Cả dân tộc đang dồn sức đánh Mỹ

Thì trẻ thơ cũng hóa những anh hùng

Dẫu hôm nay cha có phải đi xa

Thì con hãy đứng lên cầm cây súng.

Điều không may cha lọt vào tay chúng

Khi cùng con chăm mảnh ruộng ngô non

Bởi chúng nghi cha: cộng sản nằm vùng

Trói giật khuỷu bên con thơ bé bỏng.

Thương con lắm, con yêu đừng thất vọng

Hãy ngồi yên và tựa hẳn vào cha

Không bế bồng nhưng hơi ấm làn da

Sẽ cùng con vượt qua miền giông tố.

Môi mím chặt cha ngăn dòng lệ đổ

Mắt trừng trừng con nhìn lũ bất nhân

Phút nữa thôi một tiếng súng nổ “đoàng”

Cha vĩnh viễn sẽ xa con mãi mãi.

Đây tấm áo được may từ mảnh vải

Mà ông con tặng cha buổi lên đường

Giờ cha đi để lại nó cho con

Chút hơi thở, giọt mồ hôi thấm đẫm.

Gần chút nữa để cha truyền hơi ấm

Lời cuối cùng nghe cha dặn nghe con

Chút nữa thôi mẹ sẽ đón con về

Nói với mẹ: ĐỪNG BUỒN! Cha muốn thế

Rộng vòng tay hãy ôm cha lần cuối

Cha con mình sắp sửa phải chia xa

Mạnh lên con hãy nở nụ cười xòa

Để khẳng định: con là người chiến thắng.