Hoàng Cầm

Tuổi thơ của đồng chí vô cùng cơ cực, mồ côi cả cha lẫn mẹ từ năm 12 tuổi, sau đó phải lưu lạc ra Hà Nội mưu sinh. Năm 21 tuổi, đồng chí đi lính khố xanh cho chính quyền thuộc địa Pháp và đồn trú tại Lai Châu. Sau khi được điều chuyển về Hà Nội 2 năm, đồng chí đào ngũ và nhờ đó thoát nạn trong cuộc đảo chính của Nhật ngày 9-3-1945.

Được cán bộ Việt Minh vận động, đến tháng 7-1945, đồng chí tham gia Đoàn Thanh niên cứu quốc Hà Nội. Khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, đồng chí gia nhập Cứu quốc quân Hà Nội và lấy tên Hoàng Cầm theo phong trào đổi tên mới để bước vào cuộc đời mới.

Cuộc đời binh nghiệp của Thượng tướng Hoàng Cầm gắn liền với nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Ông luôn có mặt ở tuyến đầu, lập nhiều chiến công trên khắp chiến trường Đông Dương, ở đâu cũng thể hiện vai trò xung kích, là người chỉ huy kiên cường.

Năm 1949, đồng chí được điều về Trung đoàn 209, lần lượt giữ các chức vụ Tiểu đoàn phó rồi Tiểu đoàn trưởng, tham gia trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Thượng tướng Hoàng Cầm là vị tướng có nhiều duyên với các trận đánh lớn. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng chí là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 209 (Đại đoàn 312), trực tiếp chỉ huy đánh chiếm Sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Đêm 6-5-1954, Trung đoàn của đồng chí tiến công cứ điểm 507 nhưng chưa thành công. Sau đó, đồng chí cùng đơn vị nhanh chóng củng cố lực lượng và trực tiếp đề nghị Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho phép tiến công lại vào ban ngày. Nhờ có pháo binh chi viện, Trung đoàn đã tiêu diệt cứ điểm 507, tiếp tục đánh chiếm các cứ điểm 508, 509. Nắm bắt thời cơ địch hoang mang cực độ, Trung đoàn trưởng Hoàng Cầm lệnh cho Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật chỉ huy Đại đội 360 tiến thẳng vào Sở chỉ huy địch tại trung tâm Mường Thanh, bắt sống tướng De Castries cùng toàn bộ Bộ chỉ huy quân Pháp, kết thúc thắng lợi Chiến dịch.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Hoàng Cầm giữ cương vị Tư lệnh Quân đoàn 4, chỉ huy đánh mở “cánh cửa thép” Xuân Lộc – một trong những trận đánh quan trọng, ác liệt nhất trên đường tiến vào giải phóng Sài Gòn.

Khi chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, với cương vị Tư lệnh, ông là một trong những chỉ huy có mặt sớm nhất tại thủ đô Phnom Penh (Campuchia), cùng Quân đoàn 4 tham gia giải phóng nước bạn khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot - Ieng Sary.

Trong thời bình, đồng chí tiếp tục công tác trong Quân đội, đảm nhiệm các chức vụ như Tư lệnh Quân khu 4, Tổng Thanh tra Quân đội nhân dân Việt Nam với quân hàm Thượng tướng.

Từ một chiến sĩ trưởng thành qua chiến đấu đến cấp bậc Thượng tướng, đồng chí đã lập nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, được Nhà nước trao tặng nhiều huân chương cao quý.

Đồng chí từ trần năm 2013, hưởng thọ 93 tuổi.