Khác

Hoàng Cầm – Người sáng chế "Bếp Hoàng Cầm", ngọn lửa âm thầm làm nên chiến thắng

Họ và tên: Hoàng Cầm Tên khai sinh: Hoàng Văn Cầm Ngày sinh: 1920 Ngày mất: 2013 Quê quán (Nơi sinh): Xã Tương Giang, huyện Từ Sơn (nay là thành phố Từ Sơn), tỉnh Bắc Ninh. Đơn vị công tác: Quân đội nhân dân Việt Nam. Danh hiệu: Anh hùng Lao động. Nổi bật: Người sáng chế Bếp Hoàng Cầm – một sáng kiến quân sự nổi tiếng giúp bộ đội nấu ăn mà khói không bị lộ, góp phần bảo đảm bí mật cho các đơn vị trong suốt hai cuộc kháng chiến.

Lạng Sơn03/08/2026Đoàn xã Tánh Linh (Tánh Linh)18 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong chiến tranh, chiến thắng không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh vang dội hay những loại vũ khí hiện đại. Đằng sau mỗi chiến công còn là biết bao sáng kiến thầm lặng của những con người bình dị. Một trong những sáng kiến nổi tiếng nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam chính là Bếp Hoàng Cầm, gắn liền với tên tuổi của người chiến sĩ Hoàng Cầm.

Hoàng Cầm sinh năm 1920 tại vùng quê Kinh Bắc giàu truyền thống cách mạng. Ông nhập ngũ từ rất sớm và nhiều năm công tác trong lực lượng hậu cần của quân đội.

Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, bộ đội thường xuyên phải hành quân, đóng quân trong rừng sâu hoặc sát khu vực địch kiểm soát. Việc nấu ăn trở thành một khó khăn rất lớn.

Bếp lộ khói đồng nghĩa với việc máy bay trinh sát hoặc quân địch có thể phát hiện vị trí đóng quân. Không ít đơn vị đã bị pháo kích hoặc tập kích bất ngờ chỉ vì làn khói bốc lên giữa rừng.

Hoàng Cầm luôn trăn trở trước thực tế ấy. Ông tự hỏi:

"Có cách nào để nấu cơm mà khói không bốc lên trời?"

Ý nghĩ đó thôi thúc ông bắt đầu những ngày nghiên cứu.

Ông cùng đồng đội đào đất, thử nhiều kiểu bếp khác nhau. Có lần khói vẫn bốc lên. Có lần lửa bị tắt. Có lần cơm không chín.

Nhưng ông không bỏ cuộc.

Sau rất nhiều lần thử nghiệm, Hoàng Cầm đã nghĩ ra cách đào hệ thống dẫn khói ngầm dưới lòng đất, tạo nhiều cửa thoát nhỏ, khiến khói được làm nguội trước khi thoát ra ngoài.

Khi khói đi qua nhiều đoạn đường đất dài, nhiệt độ giảm xuống, hơi nước ngưng tụ và lượng khói tỏa ra rất ít. Từ xa gần như không thể phát hiện.

Đó chính là Bếp Hoàng Cầm.

Sáng kiến ấy nhanh chóng được phổ biến trong toàn quân.

Nhờ chiếc bếp đặc biệt này, hàng vạn bộ đội có thể nấu cơm ngay trong rừng mà vẫn giữ được bí mật tuyệt đối.

Trong kháng chiến chống Pháp, rồi đến chống Mỹ, Bếp Hoàng Cầm theo chân người lính khắp các chiến trường từ Việt Bắc, Trường Sơn đến miền Nam.

Nhiều cựu chiến binh kể lại rằng, có những ngày đơn vị chỉ cách địch vài trăm mét nhưng vẫn có thể nấu cơm an toàn nhờ chiếc bếp này.

Đối với người lính, bữa cơm nóng giữa rừng không chỉ giúp lấy lại sức lực mà còn là nguồn động viên tinh thần vô cùng lớn.

Một sáng kiến tưởng chừng rất đơn giản lại góp phần bảo vệ tính mạng của biết bao chiến sĩ.

Không chỉ phục vụ trong chiến tranh, nguyên lý của Bếp Hoàng Cầm còn được nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực quân sự và dã ngoại sau này.

Sau ngày đất nước thống nhất, Hoàng Cầm tiếp tục sống giản dị như bao người lính khác.

Ông chưa bao giờ nhận mình là người làm nên điều gì to lớn. Ông chỉ nói rằng mình luôn suy nghĩ làm sao để đồng đội đỡ vất vả hơn.

Chính sự khiêm nhường ấy khiến nhiều người càng thêm kính trọng.

Ngày nay, tại các bảo tàng quân đội, mô hình Bếp Hoàng Cầm vẫn được trưng bày như một biểu tượng của trí tuệ Việt Nam trong chiến tranh.

Nhiều học sinh khi tham quan đều ngạc nhiên vì một sáng kiến rất đơn giản lại có thể góp phần làm thay đổi cục diện trên chiến trường.

Điều đó cho thấy rằng chiến thắng không chỉ đến từ lòng dũng cảm mà còn từ trí tuệ, sự sáng tạo và tinh thần không ngừng tìm tòi.

Hoàng Cầm không trực tiếp chỉ huy những trận đánh lớn, cũng không nổi tiếng bởi những chiến công nơi chiến hào.

Nhưng chính ông đã tạo ra một công trình nhỏ bé mà giá trị của nó được ghi nhận suốt nhiều thập kỷ.

Ngọn lửa trong Bếp Hoàng Cầm không chỉ nấu chín bữa cơm của người lính.

Đó còn là ngọn lửa của lòng yêu nước, của sự sáng tạo và tinh thần cống hiến âm thầm vì độc lập, tự do của dân tộc.

"Lịch sử không chỉ ghi nhớ những người cầm súng ngoài chiến trường mà còn tri ân những con người âm thầm sáng tạo để góp phần làm nên chiến thắng. Hoàng Cầm đã chứng minh rằng một ý tưởng nhỏ, xuất phát từ tình yêu đồng đội và Tổ quốc, cũng có thể tạo nên giá trị lớn lao. Trí tuệ, lòng tận tụy và tinh thần đổi mới luôn là sức mạnh giúp dân tộc Việt Nam vượt qua mọi thử thách."

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Hoàng Cầm – Người sáng chế "Bếp Hoàng Cầm", ngọn lửa âm thầm làm nên chiến thắng | Câu chuyện thời hoa lửa