HOÀNG CHÍ BẢO – NGƯỜI DÀNH CẢ ĐỜI ĐỂ KỂ CHUYỆN VỀ BÁC HỒ

Có những người làm nên dấu ấn của mình bằng những công trình lớn. Có những người lại để lại dấu ấn bằng tiếng nói, bằng những câu chuyện và bằng cách truyền cảm hứng cho người khác. Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Chí Bảo là một người như vậy.

Nhắc đến ông, nhiều người nhớ đến một nhà khoa học, một người nghiên cứu lâu năm về tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh. Nhưng với tôi, ông còn là một người kể chuyện đặc biệt – người đã dành rất nhiều năm tháng để kể cho các thế hệ cán bộ, đoàn viên, thanh niên và nhân dân nghe những câu chuyện giản dị mà sâu sắc về Bác Hồ.

Tôi đã từng nghĩ rằng lịch sử là những trang sách với những ngày tháng, những sự kiện và những cái tên. Lịch sử đôi khi có vẻ xa xôi với cuộc sống của một người trẻ hôm nay. Nhưng rồi tôi nhận ra, có những câu chuyện chỉ cần được kể bằng một giọng kể chân thành, lịch sử bỗng trở nên gần gũi đến lạ.

Qua lời kể của Hoàng Chí Bảo, hình ảnh Bác Hồ hiện lên không phải là một nhân vật xa vời, mà là một con người rất đỗi gần gũi.

Đó là một vị lãnh tụ luôn nghĩ đến nhân dân, quan tâm đến từng người, sống giản dị, tiết kiệm và khiêm nhường. Đằng sau những việc tưởng như rất nhỏ lại là những bài học lớn về nhân cách.

Có câu chuyện kể rằng, trong những ngày ở chiến khu, điều kiện vật chất vô cùng thiếu thốn, Bác vẫn luôn nhắc cán bộ phải tiết kiệm, phải nghĩ đến đồng bào. Một bữa cơm đơn sơ, một bộ quần áo đã cũ, một đôi dép cao su giản dị… những điều ấy tưởng như rất bình thường nhưng lại nói lên một điều phi thường: một người đứng ở vị trí cao nhất nhưng luôn đặt mình gần với nhân dân nhất.

Hoàng Chí Bảo kể những câu chuyện ấy bằng một cách rất riêng. Ông không chỉ kể để người nghe biết thêm một sự kiện. Ông muốn người nghe cảm nhận được con người phía sau sự kiện.

Có khi ông kể chậm rãi, có khi giọng kể trở nên mạnh mẽ, có lúc lại nghẹn lại vì xúc động. Người nghe có thể cười trước một câu chuyện giản dị về Bác, rồi chỉ vài phút sau lại lặng người trước một chi tiết về những năm tháng đất nước chiến tranh, gian khổ.

Chính cách kể ấy khiến người nghe không còn cảm thấy mình đang học một bài học lịch sử. Mà giống như đang ngồi nghe một người đi trước kể lại ký ức của dân tộc. Điều đặc biệt ở Hoàng Chí Bảo là ông không chỉ kể chuyện về Bác Hồ bằng kiến thức của một nhà nghiên cứu, mà còn bằng sự kính trọng và tình cảm sâu sắc.

Ông đã dành nhiều năm nghiên cứu, sưu tầm và tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Mỗi câu chuyện được ông kể lại đều chứa đựng những thông điệp rất giản dị.

Đó là bài học về sự trung thực. Là bài học về tinh thần trách nhiệm. Là bài học về sống tiết kiệm, không xa hoa, lãng phí. Là bài học về tình yêu thương con người. Và trên hết là bài học về tinh thần đặt lợi ích của đất nước, của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Có lẽ chính vì vậy mà những buổi nói chuyện của ông thường thu hút rất đông người nghe. Người lớn tuổi nghe để nhớ lại một thời đã qua. Cán bộ nghe để tự soi lại mình. Còn những người trẻ nghe để hiểu thêm về một thế hệ mà mình chỉ biết qua sách vở.

Tôi đặc biệt ấn tượng với điều này. Bởi thế hệ trẻ hôm nay lớn lên trong hòa bình. Chúng ta không phải chứng kiến bom đạn, không phải đi qua những năm tháng đói nghèo và chia cắt như thế hệ cha ông. Chính vì vậy, đôi khi chúng ta dễ quên rằng cuộc sống bình yên hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh.

Những câu chuyện của Hoàng Chí Bảo giống như một nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại. Qua những câu chuyện ấy, chúng ta hiểu rằng một đất nước không chỉ được xây dựng bằng những công trình lớn, mà còn được xây dựng từ nhân cách của mỗi con người. Một cán bộ tận tụy với công việc. Một đoàn viên sẵn sàng tham gia hoạt động vì cộng đồng. Một người trẻ biết giúp đỡ người khó khăn. Một công dân có ý thức giữ gìn môi trường. Một người biết sống tiết kiệm, không lãng phí. Những việc tưởng nhỏ, nhưng nếu hàng triệu người cùng làm, sẽ tạo nên những điều lớn lao.

Có một câu hỏi mà tôi nghĩ mỗi người trẻ đều nên tự hỏi mình: Nếu hôm nay Bác Hồ có mặt ở đây, Bác sẽ mong muốn chúng ta trở thành người như thế nào? Có lẽ câu trả lời không nằm ở những điều quá lớn lao.

Bác không đòi hỏi mỗi người phải làm những việc phi thường. Điều quan trọng là phải làm tốt công việc của mình, sống có trách nhiệm, biết yêu thương đồng bào và luôn đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.

Và đó cũng chính là điều Hoàng Chí Bảo muốn truyền tải qua những câu chuyện của mình. Ông kể về Bác để người nghe hiểu Bác. Nhưng sâu xa hơn, ông kể để mỗi người tự soi mình vào những phẩm chất tốt đẹp ấy. Tôi nghĩ đây chính là điều làm nên giá trị đặc biệt của một người kể chuyện lịch sử. Nếu lịch sử chỉ nằm trong sách, lịch sử có thể bị lãng quên. Nhưng nếu lịch sử được kể bằng trái tim, nó sẽ trở thành ký ức. Nếu ký ức được truyền lại bằng trách nhiệm, nó sẽ trở thành niềm tin. Và nếu niềm tin ấy được biến thành hành động, nó sẽ trở thành sức mạnh để xây dựng quê hương, đất nước.

Nhìn lại cuộc đời của Hoàng Chí Bảo, tôi càng hiểu rằng có nhiều cách để cống hiến cho đất nước. Có người cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Có người lao động trên đồng ruộng. Có người nghiên cứu khoa học. Có người ngày đêm làm việc trong các cơ quan, trường học, bệnh viện. Và cũng có những người dành cả cuộc đời để giữ gìn ký ức lịch sử và truyền lại những giá trị tốt đẹp cho thế hệ sau. Hoàng Chí Bảo thuộc về những người như thế.

Ông không trực tiếp sống cùng chúng ta trong những năm tháng chiến tranh. Nhưng bằng những câu chuyện của mình, ông giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về những con người đã đi qua chiến tranh, hiểu hơn về Bác Hồ và hiểu hơn về những giá trị đã làm nên sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Với tôi, điều đáng quý nhất không phải là nhớ được bao nhiêu câu chuyện về Bác Hồ. Điều quan trọng hơn là sau khi nghe những câu chuyện ấy, chúng ta thay đổi được điều gì trong chính mình. Một đoàn viên trẻ có thể bắt đầu từ việc tham gia đầy đủ một hoạt động tình nguyện.  Một cán bộ trẻ có thể bắt đầu từ việc tận tụy hơn với công việc. Một người dân có thể bắt đầu từ việc không xả rác, biết giữ gìn đường làng, ngõ xóm. Một người trẻ có thể bắt đầu bằng việc sống tử tế hơn với gia đình và những người xung quanh. Những việc ấy không lớn lao. Nhưng đó chính là cách để những bài học từ lịch sử bước ra khỏi trang sách và đi vào cuộc sống.

Có lẽ, sau nhiều năm nữa, những câu chuyện Hoàng Chí Bảo kể sẽ tiếp tục được truyền lại. Một thế hệ nghe từ ông. Rồi thế hệ ấy kể lại cho thế hệ sau.

Cứ như vậy, ký ức về Bác Hồ, về lịch sử dân tộc và về những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam sẽ tiếp tục được nối dài. Và tôi tin rằng, đó cũng chính là một cách giữ gìn Tổ quốc. Bởi một dân tộc muốn đi xa không thể quên nơi mình đã bắt đầu. Một thế hệ trẻ muốn trưởng thành không thể quên những người đã hy sinh để mình có được ngày hôm nay.

Và một đất nước muốn phát triển bền vững càng cần những con người biết trân trọng lịch sử, biết sống có trách nhiệm với hiện tại và biết nghĩ đến tương lai. Hoàng Chí Bảo đã dành nhiều năm để kể những câu chuyện về Bác Hồ. Còn thế hệ trẻ chúng ta hôm nay, có lẽ cần làm một việc khác: Không chỉ nghe câu chuyện về những người đi trước, mà phải viết tiếp câu chuyện của chính thế hệ mình.

Viết bằng những việc làm cụ thể. Viết bằng tuổi trẻ, nhiệt huyết và trách nhiệm. Viết bằng tình yêu quê hương. Để rồi một ngày nào đó, khi thế hệ sau nhìn lại, chúng ta cũng có thể tự hào rằng: Mình đã sống một tuổi trẻ có ích. Mình đã làm được điều gì đó cho quê hương. Và mình đã không để những bài học lịch sử chỉ dừng lại ở những câu chuyện được kể.