Hoàng Đăng Vinh – Người chiến sĩ bắt sống tướng De Castries tại Điện Biên Phủ
Hoàng Đăng Vinh là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, người trực tiếp tham gia bắt sống tướng De Castries trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Từ một chàng trai lớn lên trong nạn đói và chiến tranh, ông đã trở thành người lính kiên cường, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử của dân tộc. Sau chiến tranh, ông tiếp tục cống hiến trong Quân đội và công tác địa phương, luôn giữ trọn phẩm chất của Bộ đội Cụ Hồ.
Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi dấu nhiều khoảnh khắc làm thay đổi vận mệnh đất nước. Một trong những khoảnh khắc lịch sử ấy diễn ra vào chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, khi lá cờ chiến thắng tung bay trên tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trong thời khắc quyết định đó, người chiến sĩ trẻ Hoàng Đăng Vinh đã cùng đồng đội tiến vào hầm chỉ huy của quân Pháp, trực tiếp bắt sống tướng De Castries, khép lại 56 ngày đêm chiến đấu anh dũng của quân và dân ta.
Hoàng Đăng Vinh sinh năm 1935 tại tỉnh Hưng Yên trong một gia đình đông con. Tuổi thơ của ông gắn liền với nạn đói năm 1945 và những tháng ngày cơ cực. Hình ảnh người mẹ vất vả đi vay từng đồng tiền để mua cám nấu cháo nuôi các con đã trở thành ký ức theo ông suốt cuộc đời. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, chứng kiến cảnh nhân dân bị đàn áp và tra tấn, chàng thanh niên Hoàng Đăng Vinh quyết định lên đường nhập ngũ khi chưa tròn 17 tuổi với khát vọng giành lại độc lập cho quê hương.
Năm 1952, ông gia nhập Đại đoàn 312 và nhanh chóng trưởng thành trong môi trường quân đội. Từ một người nông dân, ông được rèn luyện thành người lính, tham gia nhiều trận đánh ác liệt tại Điện Biên Phủ như Him Lam, các cứ điểm D, E, C2 và đặc biệt là trận A1.
Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, vào thời khắc cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ, dưới sự chỉ huy của Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật, Hoàng Đăng Vinh cùng bốn chiến sĩ tiến vào hầm chỉ huy của địch. Khi các sĩ quan Pháp lần lượt buông súng đầu hàng, riêng tướng De Castries vẫn ngồi tại chỗ. Hoàng Đăng Vinh bình tĩnh bước đến, chĩa súng vào viên tướng chỉ huy quân Pháp và dứt khoát ra lệnh: “Giơ tay lên!”. Khoảnh khắc ấy đã trở thành biểu tượng cho chiến thắng vang dội của quân đội và nhân dân Việt Nam, đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Chỉ hơn một tuần sau chiến thắng, Hoàng Đăng Vinh, khi mới 19 tuổi, được chọn vào đoàn đại biểu chiến sĩ Điện Biên ra gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong buổi gặp mặt ngày 19 tháng 5 năm 1954, ông vinh dự được Bác Hồ trực tiếp gắn huy hiệu. Sự xúc động của người chiến sĩ trẻ trong lần đầu gặp vị lãnh tụ kính yêu đã trở thành một kỷ niệm không thể nào quên trong cuộc đời ông.
Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, Hoàng Đăng Vinh tiếp tục tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong nhiều chiến dịch tại Quảng Bình – Vĩnh Linh, Cánh đồng Chum và chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972. Sau 39 năm phục vụ trong Quân đội, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá vào năm 1990 và tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị trong Hội Cựu chiến binh tại địa phương, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Ngày 10 tháng 8 năm 2015, Chủ tịch nước phong tặng Hoàng Đăng Vinh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc của ông đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Dù tuổi đã cao, ông vẫn giữ lối sống giản dị, tích cực tham gia các buổi giao lưu truyền thống, mang theo những kỷ vật của Chiến dịch Điện Biên Phủ để kể lại cho thế hệ sau nghe về những năm tháng hào hùng của dân tộc.
Năm 2019, Hoàng Đăng Vinh qua đời, hưởng thọ 84 tuổi. Tuy ông đã đi xa, nhưng hình ảnh người chiến sĩ trẻ hiên ngang bước vào hầm chỉ huy của quân Pháp trong giờ phút lịch sử vẫn mãi khắc sâu trong lòng nhân dân Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam.
