Hoàng Đạo - Điệp viên A13
Từ chàng thợ máy xe lửa trẻ tuổi đến tổ trưởng tổ điệp báo A13
(bài viết được tham khảo từ cuốn “Hoàng Đạo-Điệp viên A13-Từ cố vấn Bảo Đại đến Đặc vụ Amyot D’Inville”)
Tiểu sử sơ lược
Hoàng Đạo có tên thật là Nguyễn Văn Hoàng, lấy mật danh tình báo là A13. Ông sinh năm 1914 tại Dĩ An, Bình Dương. Để đủ tuổi vào là thợ học việc tại Nhà máy xe lửa Dĩ An năm 16 tuổi, ông đã khai tăng thêm 3 tuổi. Trong hành trình của mình, ông đã được chứng kiến cảnh Lý Tự Trọng bị hành hình, gặp bác Giáp thông qua việc bán sách, gặp cụ Phan Bội Châu, chạm mặt Ngô Đình Diệm hai lần, chế bật lửa tặng… Nixon và gặp được chủ tịch Hồ Chí Minh.
Hành trình cách mạng từ khi còn trẻ
Năm 1931,ông gia nhập phong trào Công hội Đỏ và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông từng lãnh đạo công nhân đình công, bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn dã man tại bót Catinat và Khám Lớn Sài Gòn. Trước đó, ông cũng từng là chính khách của Đảng Phục Việt.
NẾM ĐÒN “ĐỊA NGỤC CATINAT”
Trích từ lời kể của chính ông cho kí giả Nguyễn Thị Ngọc Hải: “Trong bót có ba ban. Pê-rốt là sếp của ban 3, ban chính trị. Ông ta có mang một tay giả mang bao cao su màu xanh. Ông viết tay trái, tra tấn bằng tay trái không biết mệt mỏi”.
Trong bót, ông bị đánh vào bàn chân bằng roi mây, người tù bị bắt nằm trên một cái mền màu đỏ cho máu khỏi loang, nằm sấp, cột tay cột chân, một dây cho bàn chân ngửa ra, một dây đồng 3 ly chẹn vào miệng, có người cố cắn lưỡi tự vẫn nhưng không thành, giặc bắt được bơm thuốc,bơm thức ăn vào, khỏi rồi chỉ nói đớt chứ không chết. Bị đánh nơi gan bàn chân, chừng nào bàn chân sưng lên, chúng lấy lưỡi dao lam xẻ gan bàn chân và đốt bông gòn tẩm cồn. Mặc dù vậy,ông vẫn giữ kín về tổ chức Đảng,lắt léo để đánh lừa quân giặc.
HÀNH TRÌNH CÔNG TÁC “LEO SÂU,TRÈO CAO” VÀO HÀNG NGŨ ĐỊCH.
Cuối thập niên 1940, nhận thấy âm mưu của Pháp muốn đánh chiếm vùng tự do Thanh - Nghệ - Tĩnh, Nha Công an Trung ương phối hợp Công an Thanh Hóa thành lập Tổ điệp báo A13.
Nhiệm vụ của ông Hoàng Đạo (A13) là đóng vai một nhân sĩ trí thức có uy tín, dựng lên một tổ chức chính trị giả mang tên "Phục Việt cách mạng đảng" để đánh lừa các cơ quan tình báo chiến lược của Pháp. Nhờ sự mưu trí, ông đã tạo được sự tin tưởng tuyệt đối từ các cấp chỉ huy tối cao của Pháp tại Đông Dương và thậm chí cả Quốc trưởng Bảo Đại, được đưa về vùng địch chiếm đóng với vai trò "Cố vấn Quốc vụ khanh".
Từ vị trí này, tổ A13 đã thu thập được rất nhiều thông tin tình báo chính trị và quân sự tối mật gửi về chiến khu.
ĐÁNH ĐẮM THÔNG BÁO HẠM AMYOT D’INVILLE
Năm 1950, thực dân Pháp phái chiến hạm Amyot D'Inville (một trong những thông báo hạm lớn nhất, biểu tượng sức mạnh hải quân Pháp lúc bấy giờ) neo đậu ngoài khơi biển Sầm Sơn nhằm chuẩn bị cho kế hoạch đổ bộ tấn công Liên khu 4.
Lợi dụng danh nghĩa "Quốc vụ khanh", Hoàng Đạo (A13) cùng tổ điệp báo bố trí một chuyến đi "kinh lý" ra tàu. Ông giới thiệu nữ điệp báo viên Nguyễn Thị Lợi (mật danh A16) đóng vai phu nhân Quốc vụ khanh để cùng lên hạm đội Pháp
Sáng ngày 27/9/1950, bà Nguyễn Thị Lợi mang theo chiếc vali chứa hơn 30kg thuốc nổ được ngụy trang cẩn thận lên tàu. Sau khi cài đặt xong xuôi, ông Hoàng Đạo rút lui trước về đất liền để "giải quyết công việc".
Kết quả: Khoảng 7 giờ sáng cùng ngày, khối thuốc nổ kích hoạt thành công. Siêu chiến hạm Amyot D'Inville bị đánh chìm ngay tại vùng biển Sầm Sơn, làm thiệt mạng hơn 200 sĩ quan và binh lính Pháp, phá hủy hoàn toàn kế hoạch tiến công của địch vào vùng tự do. Điệp viên A16 Nguyễn Thị Lợi đã anh dũng hy sinh cùng con tàu.
Chiến công này đã đi vào lịch sử ngành tình báo Công an Nhân dân Việt Nam như một huyền thoại về nghệ thuật đấu trí, là chất liệu để nhà văn Lê Tri Kỷ viết nên cuốn tiểu thuyết tình báo nổi tiếng "Câu lạc bộ chính khách". Cuộc đời xuyên thế kỷ đầy trăn trở của ông sau này cũng được khắc họa chi tiết trong cuốn ký sự "Điệp viên A13 Hoàng Đạo" của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải.
LẦN ĐẦU GẶP BÁC HỒ
Lần đầu tiên gặp Bác,chính là thời kì ông làm Trưởng ty Công an Thanh Hóa
Năm 1946, Bác đi thăm vùng Phát Diệm. Lúc đó ông không biết hết tầm vĩ đại của Bác,chỉ biết Bác là một người vì dân vì nước. Sau đây là đoạn trích từ chính lời kể của ông:
“Lúc đó kháng chiến đường bị phá rồi, nghe nói phải khiêng chiếc xe của Bác qua chỗ phá đường. Bác chống cây ba toong đứng ở đầu xe dưới phà. Tôi thưa: Bác đừng đứng trước mũi xe như vậy, cái thằng xe nó vô cùng, mời Bác đứng qua một bên. Chắc nghe tôi gọi cái phanh là cái thắng Bác liền nói: Chú là người miền Nam phỏng? Dạ, cháu là công nhân nhà máy xe lửa Dĩ An. Bác hỏi tôi làm gì ở Thanh Hóa. Sau khi biết làm công an, Bác hỏi: làm công an có phê và tự phê không? Dạ có! Có rút kinh nghiệm không? Dạ có. Có bàn bạc với anh em không? Dạ có. Bác cười. Cái gì cũng có hết. Thế làm có tốt không? Tôi không dám “dạ có” nữa. Nhưng sau này, tất cả những điều Bác hỏi đó, tôi soạn thành cái tài liệu học tập cho nội bộ như: dân chủ bàn bạc kế hoạch, quy luật phê và tự phê - Làm việc phải rút kinh nghiệm. Những câu hỏi ngắn của Bác trở thành các phương pháp công tác. Bác cười rất hiền hậu và đó là nụ cười tôi nhớ mãi. Bởi vì nó tương phản với vẻ nghiêm khắc vào buổi tối, khi ngồi bên lò sưởi hút thuốc, Bác lo lắng trước tình hình mất đoàn kết của “cán bộ địa phương”.
76 năm đã qua, người Tổ trưởng điệp báo mang bí danh A13 với chiến công vang dội đánh chìm Thông báo hạm Amiôđanhvin của thực dân Pháp năm nào, một vị Trưởng ty Công an Thanh Hóa đáng kính và cả những đồng đội của ông mãi mãi là một bản anh hùng ca trong lịch sử CAND nói chung và Công an Thanh Hóa nói riêng. Điện viên Hoàng Đạo là một minh chứng sống cho sự kiên trung, hết mình phụng sự cho tổ quốc, là mưu trí và sự sáng tạo của một người chiến sĩ công an nhân dân trong thời kì còn non trẻ, thật là một tấm gương xuất sắc và bi tráng cho thế hệ trẻ nói chung và công an nhân dân nói riêng noi gương.



