Hoàng đế Lý Nhân Tông – Đức vua hiền minh, dấu ấn "Bách niên thịnh thế" và nền móng giáo dục quốc gia
Tưởng nhớ cuộc đời, sự nghiệp trị quốc an dân vĩ đại của Vua Lý Nhân Tông – vị vua ở ngôi lâu nhất lịch sử dân tộc, người đặt nền móng cho khoa cử và đưa Đại Việt bước vào thời kỳ phát triển rực rỡ.
Vua Lý Nhân Tông (tên thật là Lý Càn Đức) sinh ngày 22 tháng 2 năm 1066 tại kinh thành Thăng Long. Ông là con trai trưởng của vua Lý Thánh Tông và Nguyên phi Ỷ Lan. Sinh ra trong thời kỳ hưng thịnh của nhà Lý, ông sớm được thụ hưởng sự giáo dục chu đáo và nuôi dưỡng tư chất thông minh, nhân hậu từ nhỏ.
Năm 1072, khi mới 6 tuổi, Thái tử Lý Càn Đức nối ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Lý Nhân Tông. Trị vì đất nước suốt 56 năm (1072–1128) – thời gian ở ngôi dài nhất trong lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam, ông đã cùng Thái hậu Ỷ Lan, Thái sư Lý Đạo Thành và Thái úy Lý Thường Kiệt xây dựng một Đại Việt hùng cường, thái bình và thịnh vượng.
Dưới sự chỉ đạo của triều đình Lý Nhân Tông và tài thao lược của danh tướng Lý Thường Kiệt, quân dân Đại Việt đã lập nên chiến công oanh liệt đánh bại quân xâm lược Tống trên sông Như Nguyệt (1077) và giữ vững bờ cõi trước Chiêm Thành. Sau chiến tranh, nhà vua khéo léo dùng ngoại giao mềm mỏng nhưng kiên quyết để đòi lại các vùng đất biên giới bị lấn chiếm, khẳng định chủ quyền độc lập thiêng liêng của dân tộc.
Không chỉ kiệt xuất trong quân sự và ngoại giao, vua Lý Nhân Tông còn ghi dấu ấn vĩ đại trong lịch sử văn hóa - giáo dục nước nhà. Năm 1075, ông mở khoa thi Tam trường (Minh kinh bác học) – khoa thi đầu tiên của nền khoa cử Việt Nam, chọn ra những hiền tài như Lê Văn Thịnh để phụng sự đất nước. Năm 1076, ông cho thành lập Quốc Tử Giám – trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Ông cũng là vị vua đi đầu trong việc khuyến nông, đắp đê phòng lũ (như đê Cơ Xá) và ban hành luật cấm giết trộm trâu bò để bảo vệ sức kéo nông nghiệp.
Vua Lý Nhân Tông băng hà vào đầu năm 1128, thọ 62 tuổi. Cuộc đời và thời kỳ trị vì của ông cùng với cha (Lý Thánh Tông) và ông nội (Lý Thái Tông) đã tạo nên giai đoạn "Bách niên thịnh thế" rực rỡ. Đức vua Lý Nhân Tông mãi mãi là tượng đài sáng ngời về một vị anh quân tài đức vẹn toàn, hết lòng vì sự nghiệp dựng xây và bảo vệ giang sơn Việt Nam.
