Hoàng Diệu

Hoàng Diệu (1829–1882), tên thật là Hoàng Kim Tích, sinh tại Quảng Nam, là một vị quan đại thần thanh liêm, dũng cảm và là người anh hùng giữ thành Hà Nội lịch sử. Khi thực dân Pháp bất ngờ đem quân tấn công thành Hà Nội lần thứ hai vào năm 1882, dù lực lượng chênh lệch và thiếu sự hỗ trợ kịp thời từ triều đình trung ương, ông vẫn trực tiếp chỉ huy quân dân kiên cường chiến đấu bảo vệ thành đến cùng. Trước thất bại không thể tránh khỏi khi thành bị phá vỡ, để giữ tròn khí tiết của một vị quan đại thần, ông đã chọn cách tuẫn tiết tại miếu Trung Hưng thay vì đầu hàng giặc. Hành động hy sinh lẫm liệt của Hoàng Diệu đã làm chấn động lòng người, vạch trần sự hèn nhát của triều đình phong kiến nhà Nguyễn đồng thời khẳng định lòng trung quân ái quốc sáng ngời. Tên tuổi của ông được nhân dân Hà Nội và cả nước mãi khắc ghi như một biểu tượng của lòng quả cảm và khí tiết kiên trung.