HOÀNG DIỆU – GIỮ THÀNH HÀ NỘI ĐẾN HƠI THỞ CUỐI CÙNG

Ngày 25/4/1882, quân Pháp dưới quyền chỉ huy của Henri Rivière tiến đánh thành Hà Nội lần thứ hai.

Khi ấy, Tổng đốc Hoàng Diệu đang chỉ huy quân dân Hà Nội.

Hoàng Diệu hiểu rõ tình thế vô cùng nguy cấp. Quân Pháp có vũ khí hiện đại, được tổ chức chặt chẽ, trong khi lực lượng phòng thủ của triều đình nhà Nguyễn yếu hơn nhiều.

Nhưng ông không chọn cách bỏ thành.

Ngay từ khi nhận nhiệm vụ, Hoàng Diệu đã cho củng cố thành lũy, chỉnh đốn quân ngũ, chuẩn bị lương thực và vũ khí, đồng thời nghiêm khắc yêu cầu quân lính phải giữ thành.

Sáng 25/4, quân Pháp nổ súng tấn công.

Cuộc chiến diễn ra quyết liệt. Quân phòng thủ chống trả từ trong thành, nhưng trước hỏa lực mạnh của quân Pháp, hệ thống phòng thủ dần bị phá vỡ.

Đến khoảng trưa, quân Pháp chiếm được thành Hà Nội.

Hoàng Diệu không rời bỏ vị trí của mình.

Sau khi thành thất thủ, ông đi về phía Võ Miếu, chỉnh đốn y phục, viết một tờ biểu tạ tội gửi triều đình rồi dùng khăn tuẫn tiết.

Sự hy sinh của Hoàng Diệu trở thành biểu tượng về trách nhiệm của một vị quan trước vận mệnh đất nước.

Ông đã không thể giữ được thành Hà Nội, nhưng đã giữ được điều mà ông coi là quan trọng hơn: khí tiết của một người có trách nhiệm với non sông.

Cái chết của Hoàng Diệu không làm thay đổi kết quả trận chiến, nhưng khiến hậu thế nhớ mãi về một vị Tổng đốc đã chọn ở lại cùng thành Hà Nội trong giờ phút nguy nan.