Hoàng Diệu - NGỌN LỬA GIỮ THÀNH
Buổi sáng hôm ấy, bầu trời Hà Nội phủ một màu xám nặng nề. Từ phía xa, tiếng súng vọng lại từng hồi. Trong thành Hà Nội, những người lính chạy qua chạy lại, khuôn mặt ai cũng căng thẳng. Trước mắt họ là quân Pháp đang tiến đến, còn phía sau là thành trì và cuộc sống của biết bao người dân. Giữa khung cảnh ấy, một người đàn ông vẫn bình tĩnh đứng trên thành.
Đó là Tổng đốc Hoàng Diệu.
Ông nhìn về phía xa, ánh mắt trầm xuống. Ông hiểu rằng tình thế đang vô cùng nguy cấp. Nhưng trong lòng ông chỉ có một suy nghĩ: phải bảo vệ thành, bảo vệ nhân dân và giữ trọn trách nhiệm của một người đứng đầu. Hoàng Diệu sinh ra ở Quảng Nam, là người nổi tiếng thanh liêm, cương trực và có lòng yêu nước. Khi được giao nhiệm vụ giữ thành Hà Nội, ông luôn hết lòng chăm lo việc phòng thủ và cuộc sống của nhân dân.
Nhưng ngày hôm ấy, mọi thứ diễn ra quá nhanh. Quân Pháp tấn công thành Hà Nội với lực lượng mạnh. Những người lính trong thành chống trả quyết liệt, nhưng trước sức mạnh của đối phương, tình hình ngày càng trở nên khó khăn. Hoàng Diệu vẫn không rời vị trí. Ông động viên binh lính:
– Hãy cố gắng giữ thành! Đó không chỉ là lời nói dành cho những người lính. Đó còn là lời tự nhắc nhở chính mình. Bởi ông hiểu rằng, nếu thành Hà Nội thất thủ, trách nhiệm của người đứng đầu sẽ rất lớn. Tiếng súng ngày một gần Rồi một tin dữ truyền đến: quân địch đã phá được một phần phòng tuyến. Trong khoảnh khắc ấy, Hoàng Diệu vẫn giữ vẻ bình tĩnh. Ông không nghĩ đến việc chạy trốn. Ông chỉ nghĩ đến danh dự, trách nhiệm và những người đã đặt niềm tin vào mình. Thành Hà Nội cuối cùng không giữ được.
Giữa cảnh hỗn loạn, Hoàng Diệu đi vào Võ Miếu. Ông viết một bản biểu tạ tội, nhận trách nhiệm về mình vì không giữ được thành. Sau đó, ông chọn cái chết để giữ trọn khí tiết. Tin Hoàng Diệu tuẫn tiết nhanh chóng lan ra. Những người dân Hà Nội đau xót. Một vị quan đã chọn cách hy sinh thay vì bỏ chạy, để lại cho đời một hình ảnh về lòng trung nghĩa và trách nhiệm. Nhiều năm sau, khi đứng trước những con đường bình yên của Hà Nội, tôi thử tưởng tượng về buổi sáng năm ấy. Có lẽ Hoàng Diệu cũng từng biết sợ. Ông cũng là một con người bằng xương bằng thịt, cũng có gia đình, có quê hương và những người thương yêu. Nhưng khi đứng trước vận mệnh của đất nước, ông đã lựa chọn điều mà mình cho là đúng. Tôi chợt hiểu rằng, lòng yêu nước đôi khi không nằm ở những lời nói lớn lao. Nó có thể nằm trong khoảnh khắc một con người quyết định không bỏ chạy khi quê hương gặp nguy nan. Hoàng Diệu đã ra đi, nhưng câu chuyện về ông vẫn còn đó. Mỗi khi nhắc đến ông, người đời không chỉ nhớ một vị Tổng đốc của thành Hà Nội năm xưa, mà còn nhớ một con người đã sống ngay thẳng, giữ trọn trách nhiệm và đặt danh dự của mình trước thử thách của lịch sử. Thành có thể mất, nhưng khí tiết của một con người thì không thể bị đánh mất. Và ngọn lửa Hoàng Diệu để lại vẫn cháy trong lòng những thế hệ hôm nay – ngọn lửa của lòng yêu nước, của trách nhiệm và của khí phách Việt Nam.
