Hoàng Diệu – Người giữ thành Hà Nội đến giây phút cuối

Hoàng Diệu là một trong những nhân vật được nhắc đến nhiều khi nói về cuộc chiến bảo vệ Hà Nội trước quân Pháp. Ông là một vị quan thanh liêm, có tinh thần trách nhiệm và đã lựa chọn cái chết khi thành Hà Nội thất thủ.

Hoàng Diệu sinh năm 1829 tại Quảng Nam. Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống học hành. Nhờ tài năng, ông thi đỗ và bước vào con đường làm quan.

Trong thời gian làm quan, Hoàng Diệu từng được giao nhiều nhiệm vụ ở các địa phương. Ông nổi tiếng là người thanh liêm, nghiêm túc và có trách nhiệm. Ông không thích cuộc sống xa hoa và được nhiều người dân kính trọng.

Năm 1880, Hoàng Diệu được bổ nhiệm làm Tổng đốc Hà Nội. Đây là một vị trí vô cùng quan trọng nhưng cũng vô cùng nguy hiểm.

Lúc đó, quân Pháp đã có mặt ở Việt Nam và ngày càng muốn mở rộng quyền kiểm soát. Hà Nội trở thành một mục tiêu quan trọng.

Năm 1882, quân Pháp do Henri Rivière chỉ huy tiến ra Hà Nội.

Hoàng Diệu biết rằng quân đội trong thành không có vũ khí và trang bị tương đương với quân Pháp. Tuy nhiên, ông vẫn quyết định tổ chức phòng thủ.

Ông cho tăng cường việc canh phòng và chuẩn bị lực lượng.

Ngày 25 tháng 4 năm 1882, quân Pháp tiến hành tấn công thành Hà Nội.

Cuộc chiến diễn ra rất nhanh.

Do chênh lệch về vũ khí và nhiều nguyên nhân khác, quân Nguyễn không thể giữ được thành.

Hoàng Diệu đau đớn khi chứng kiến thành Hà Nội thất thủ.

Ông không muốn rơi vào tay quân Pháp.

Sau khi thành mất, Hoàng Diệu đã đến trước Võ Miếu, viết di biểu gửi vua Tự Đức rồi tự vẫn.

Cái chết của ông khiến nhiều người thương tiếc.

Một vị quan có thể lựa chọn bỏ chạy.

Nhưng Hoàng Diệu đã không làm vậy.

Ông ở lại với thành Hà Nội cho đến cuối cùng.

Điều khiến Hoàng Diệu được nhớ đến lâu dài chính là trách nhiệm của ông đối với thành phố mà mình được giao bảo vệ. Dù biết khả năng chiến thắng rất thấp, ông vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.

Tất nhiên, nếu chỉ nhìn bằng kết quả quân sự, ông đã thất bại.

Nhưng lịch sử không chỉ đánh giá một con người bằng việc họ thắng hay thua.

Có những người được nhớ đến vì cách họ đối diện với thất bại.

Hoàng Diệu là một người như vậy.

Ngày nay, tên ông xuất hiện trên nhiều con đường, trường học và công trình ở Việt Nam. Đặc biệt, con đường Hoàng Diệu ở Hà Nội trở thành một địa danh quen thuộc.

Mỗi khi nhắc đến Hoàng Diệu, người ta lại nhớ đến một buổi sáng năm 1882 khi thành Hà Nội thất thủ và một vị Tổng đốc đã chọn cái chết thay vì đầu hàng.

Cuộc đời ông là một trong những câu chuyện bi thương nhưng đầy khí phách của lịch sử Việt Nam thế kỷ XIX.