Hoàng Diệu – Người giữ thành Hà Nội đến hơi thở cuối cùng
Nguyễn Thị Hồng Vân
Trong lịch sử Việt Nam, có những người anh hùng được nhớ đến bởi những chiến thắng. Nhưng cũng có những người được nhớ đến bởi cách họ giữ trọn trách nhiệm và khí tiết ngay cả khi đứng trước thất bại. Hoàng Diệu là một người như thế.
Hoàng Diệu sinh năm 1829, quê ở Xuân Đài, huyện Diên Phước, tỉnh Quảng Nam. Ông là một vị quan thanh liêm, có tài và hết lòng vì đất nước.
Trong thời gian làm quan, Hoàng Diệu từng giữ nhiều chức vụ quan trọng và được nhân dân kính trọng bởi sự ngay thẳng, chính trực.
Năm 1880, ông được triều đình cử giữ chức Tổng đốc Hà Nội.
Đó là một thời điểm vô cùng khó khăn.
Thực dân Pháp ngày càng mở rộng việc xâm chiếm Việt Nam. Hà Nội trở thành một trong những mục tiêu quan trọng của quân Pháp.
Hoàng Diệu hiểu rõ trách nhiệm của mình.
Ông cho sửa sang thành lũy, củng cố phòng thủ và chuẩn bị quân dân sẵn sàng chống giặc.
Nhưng lực lượng của Hà Nội lúc ấy yếu hơn quân Pháp rất nhiều.
Ngày 25 tháng 4 năm 1882, quân Pháp do Henri Rivière chỉ huy tiến đến trước thành Hà Nội.
Chúng yêu cầu quân ta đầu hàng.
Hoàng Diệu kiên quyết từ chối.
Ông tổ chức chống trả.
Quân và dân Hà Nội chiến đấu quyết liệt để bảo vệ thành.
Nhưng trước vũ khí hiện đại và lực lượng mạnh của quân Pháp, tình thế ngày càng trở nên nguy hiểm.
Cuối cùng, quân Pháp phá được thành.
Hoàng Diệu biết rằng thành Hà Nội đã không thể giữ được.
Nhưng ông không lựa chọn đầu hàng.
Ông vào Võ Miếu, viết một bức thư để lại cho triều đình, nhận trách nhiệm về việc để mất thành, rồi tuẫn tiết.
Ông chọn cái chết thay vì sống trong cảnh mất thành và chịu sự khống chế của quân xâm lược.
Hành động ấy khiến người đời vô cùng kính trọng.
Hoàng Diệu không phải người chưa từng thất bại.
Ông đã thất bại trong việc giữ thành.
Nhưng ông đã giữ được một thứ quan trọng hơn:
Khí tiết của một người đứng đầu.
Ông không đổ lỗi cho người khác.
Không tìm cách chạy trốn.
Không chấp nhận khuất phục.
Ông nhận trách nhiệm về mình và dùng chính mạng sống để chứng minh lòng trung thành với đất nước.
Đó là điều khiến hình ảnh Hoàng Diệu trở nên đặc biệt trong lịch sử.
Câu chuyện về Hoàng Diệu cũng khiến tôi suy nghĩ về trách nhiệm.
Khi mọi thứ thuận lợi, giữ lời hứa và hoàn thành nhiệm vụ là điều không quá khó.
Nhưng khi thất bại xảy ra, con người mới thực sự bộc lộ bản lĩnh.
Hoàng Diệu đã lựa chọn đối diện với thất bại bằng trách nhiệm và khí tiết.
Hơn một thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày thành Hà Nội thất thủ.
Hà Nội ngày nay đã trở thành một thành phố hòa bình, hiện đại và phát triển.
Nhưng khi nhìn lại lịch sử, chúng ta vẫn nhớ đến người Tổng đốc năm xưa đã đứng trước quân xâm lược và quyết tâm bảo vệ thành đến cùng.
Hoàng Diệu – vị Tổng đốc Hà Nội, người đã chiến đấu bảo vệ thành năm 1882 và tuẫn tiết sau khi thành thất thủ, để lại tấm gương sáng về lòng yêu nước, trách nhiệm và khí tiết.
Ngọn lửa ông để lại không phải là ngọn lửa của một chiến thắng.
Đó là ngọn lửa của lòng tự trọng và tinh thần không khuất phục.
Bởi có những lúc con người không thể lựa chọn kết quả.
Nhưng chúng ta luôn có thể lựa chọn cách mình đối diện với nghịch cảnh.
Hoàng Diệu đã lựa chọn đứng thẳng.
Và vì thế, tên tuổi ông vẫn còn được nhắc đến mãi trong lịch sử dân tộc.



