Hoàng Diệu: Vị tổng đốc hy sinh cùng thành Hà Nội

Hoàng Diệu là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành và khí tiết của người trí thức Việt Nam trước sự xâm lược của thực dân Pháp. Năm 1882, khi quân Pháp lấy cớ vi phạm hiệp ước để tấn công thành Hà Nội, mặc dù triều đình Huế lúc đó có xu hướng cầu hòa, Tổng đốc Hoàng Diệu vẫn kiên quyết tổ chức phòng thủ. Ông thức trắng đêm để đôn đốc quân sĩ, cùng họ thề sống chết với thành. Khi thực dân Pháp nổ súng tấn công dữ dội, dù vũ khí thô sơ không thể địch lại đại bác của giặc, ông vẫn trực tiếp lên bờ thành chỉ huy chiến đấu.

Khi thành thất thủ do nội gián và hỏa lực quá mạnh, Hoàng Diệu đã viết một tờ di biểu gửi vua Tự Đức, bày tỏ nỗi lòng bất lực của mình trước vận nước nhưng khẳng định danh dự của một viên quan không thể hàng giặc. Sau đó, ông điềm tĩnh đi vào vườn Võ Miếu, dùng dải khăn điều thắt cổ tự tử dưới một gốc cây để giữ trọn lòng trung. Cái chết của ông đã làm lay động tâm khảm của người dân Hà Nội và cả nước. Nhân dân đã lập đền thờ ông ngay trên cửa Bắc thành Hà Nội. Hoàng Diệu không chỉ bảo vệ một tòa thành, ông đã bảo vệ cái danh dự thiêng liêng nhất của một con người: sống chính trực và chết hiên ngang vì Tổ quốc.