Hoàng Diệu – Vị Tổng đốc tuẫn tiết cùng thành Hà Nội

Hoàng Diệu (1829 – 1882) quê ở Quảng Nam, là vị quan nổi tiếng chính trực và hết lòng vì dân. Năm 1880, ông được bổ nhiệm làm Tổng đốc Hà Ninh (gồm Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình). Nhận thấy âm mưu xâm lược của Pháp, ông tích cực gia cố phòng thủ và chuẩn bị lực lượng. Ngày 25/4/1882, sĩ quan Pháp Hăng-ri Ri-vi-e (Henri Rivière) gửi thư uy hiếp rồi bất ngờ nổ súng tấn công thành Hà Nội. Hoàng Diệu trực tiếp lên cỗ xô chỉ huy quân dân chiến đấu quyết liệt từ sáng đến trưa. Khi kho thuốc súng trong thành bị kẻ gian đốt phá và thành bị thất thủ, ông cho quân lính giải tán để tránh thương vong, rồi viết tờ biểu hối lỗi gửi vua Tự Đức trước khi đến Võ Miếu treo cổ tuẫn tiết, giữ trọn khí tiết của một vị chủ tướng.