Hoàng Đình Giong – người cộng sản đầu tiên của non nước Cao Bằng
Người con dân tộc Tày gây dựng phong trào cách mạng vùng biên giới, sau trở thành vị chỉ huy quân sự tài ba của Nam Bộ kháng chiến.
Hoàng Đình Giong sinh năm 1904 tại Hòa An, tỉnh Cao Bằng, người dân tộc Tày. Sớm tham gia phong trào yêu nước, bị đuổi học, ông sang Long Châu (Trung Quốc) bắt liên lạc với tổ chức, gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên rồi trở thành một trong những đảng viên cộng sản đầu tiên của tỉnh Cao Bằng, người gây dựng chi bộ Đảng đầu tiên ở vùng non nước biên cương (1930).
Ông phụ trách Xứ ủy Bắc Kỳ chỉ đạo phong trào các tỉnh biên giới và vùng mỏ, được bầu vào Trung ương Đảng tại Đại hội I (1935). Năm 1936, ông bị địch bắt, trải qua các nhà tù khắc nghiệt rồi bị đày đi an trí. Ra tù, ông tiếp tục hoạt động chuẩn bị khởi nghĩa ở Cao Bằng – nơi trở thành đầu nguồn căn cứ địa Việt Bắc.
Cách mạng Tháng Tám thành công, khi thực dân Pháp gây hấn ở Nam Bộ, ông được Bác Hồ và Trung ương cử làm Chỉ huy trưởng Bộ đội Nam tiến, rồi Khu bộ trưởng Khu 9, lăn lộn xây dựng lực lượng vũ trang miền Tây Nam Bộ trong những ngày kháng chiến gian khó nhất. Đầu năm 1947, trên cương vị chỉ huy tại mặt trận Ninh Thuận, ông anh dũng hy sinh.
Hoàng Đình Giong được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; ông là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc Việt Bắc – người chiến sĩ đi từ bản làng biên giới đến chiến trường cực Nam của Tổ quốc.


