HOÀNG HẢI LƯỢNG: NGƯỜI ĐI QUA HAI MÙA KHÓI LỬA VÀ LỜI NHẮN GỬI THẾ HỆ MAI SAU

Mỗi trang lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam được viết nên không chỉ bằng những chiến công hiển hách trên sách vở, mà bằng chính máu xương, mồ hôi và tuổi trẻ của một thế hệ anh hùng. Khi đứng trước những người cựu chiến binh, ta mới hiểu thế nào là “thời hoa lửa”. Câu chuyện đời, chuyện chiến trường của đồng chí Hoàng Hải Lượng – người con đất cảng Hải Phòng sinh năm 1950, hiện là Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh khu phố Phú Thọ 8 – chính là một cuốn thước phim sống động như thế, một bài học lịch sử vô giá truyền lại cho thế hệ trẻ hôm nay.

Tuổi 20 theo tiếng gọi non sông và những vết thương rực lửa

Tháng 5 năm 1970, chàng thanh niên Hoàng Hải Lượng vừa tròn 20 tuổi. Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông xếp lại những ước mơ riêng để lên đường vào miền Nam kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hành trình ấy bắt đầu bằng 6 tháng bộ hành ròng rã trên Đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại. Với chiếc balo nặng 20 – 25 kg trên vai cùng một cây súng, ông và các đồng đội đã vượt qua muôn vàn hiểm nguy. Con đường xuyên rừng Trường Sơn hiểm trở đến mức người đi trước phải “bẻ cò” – bẻ gập những nhánh cây nhỏ làm dấu – để người đi sau theo vết mà tiến bước.

Cuối năm 1970, ông được biên chế vào Sư đoàn 7, Quân đoàn 4 và gắn bó cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Chiến trường khốc liệt với vô số trận đánh không tên, có hôm nửa đêm đánh, nghỉ một ngày, hôm sau lại tiếp tục chiến đấu. Cuối năm 1973, trong trận đánh đầu tiên giải phóng tỉnh Phước Long trên đỉnh núi Bà Rá, ông bị thương khi một viên đạn nhọn bắn vào chân trái. Thắng lợi then chốt này đã mở đường cho chiến dịch kéo dài đến ngày 06/01/1975, khi lực lượng Việt Nam Cộng hòa rút lui và tỉnh Phước Long được hoàn toàn giải phóng. Sự kiện này mang tính chất trinh sát chiến lược, tạo cú hích lớn về quyết tâm của Bộ Chính trị trong việc giải phóng miền Nam. Nhưng vết thương ấy không làm sờn lòng người chiến sĩ. Ông tiếp tục lao vào trận tuyến và một lần nữa chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ chất độc da cam do kẻ địch rải xuống chiến trường Xuân Lộc, Long Khánh.

Vào ngày 30/04/1975, khi non sông liền một dải, người lính Hoàng Hải Lượng đang phải nằm viện điều trị, không thể trực tiếp cầm súng vào dinh độc lập. Thế nhưng, ngay khi vừa hồi phục một tuần sau đó, ông lập tức trở lại đơn vị, cống hiến 6 tháng ròng làm công tác quân quản tại khu vực Ngã tư Hàng Xanh và Bến Bạch Đằng, gìn giữ sự bình yên cho Sài Gòn những ngày đầu giải phóng.

Bảy năm nghĩa vụ quốc tế: Giữa lằn ranh sinh tử và tình nghĩa vẹn toàn

Hòa bình chưa được bao lâu, cuối năm 1977, người lính Sư đoàn 7 lại tiếp tục khoác ba lô lên biên giới Tây Nam. Với quân hàm Thiếu úy, giữ chức vụ Đại đội trưởng quân sự, ông cùng Quân đoàn 4 tiến vào nước bạn Campuchia với tư cách là Quân tình nguyện Việt Nam nhằm tiêu diệt chế độ diệt chủng Pol Pot, giúp đỡ nhân dân hồi sinh.

Bảy năm làm nghĩa vụ quốc tế là quãng thời gian đầy ắp những câu chuyện buồn vui lẫn lộn. Có những kỷ niệm ấm áp tình quân dân như chuyện anh lính vì không biết tiếng Khơ-me, khi đói bụng vào nhà dân chỉ biết lắp bắp câu tiếng Việt “tức chết được”. Ai ngờ lại may, người dân bản địa tưởng anh nói chữ “Tức” (nghĩa là nước) và “Chết” (nghĩa là chuối) nên đã thân tình mang bình nước nóng cùng cả buồng chuối lớn ra thết đãi. Đó là cái nét đáng yêu, chất phác của những người lính cụ Hồ đi đến đâu cũng được dân thương, dân mến.

Nhưng chiến trường nghĩa vụ cũng không thiếu những phút giây cận kề cửa tử. Trong một chuyến trinh sát đêm gồm 5 người, khi lội nước đến đầu gối giữa những cánh đồng lúa quấn chặt chân, đội của ông đã đối mặt với một đoàn quân Pol Pot đông đảo ngay phía sau. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, họ chỉ kịp tản ra gò đất, nằm ngửa, dùng lá thốt nốt che kín thân mình, tay nắm chặt súng. Kẻ địch dừng chân ngay sát bên suốt 15 phút rồi mới rời đi. Cho đến tận bây giờ, khi hòa bình đã lập lại nửa thế kỷ, ông vẫn tự hỏi sao mình và đồng đội có thể may mắn sống sót qua những lằn ranh sinh tử ngặt nghèo đến thế.

Người lính già giữa đời thường và lời nhắn gửi cho thế hệ tương lai

Năm 1982, sau 12 năm cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho cả hai mặt trận, ông Hoàng Hải Lượng ra quân, trở về với cuộc sống đời thường. Ông lập gia đình tại Chơn Thành, có hai người con và trải qua 10 năm làm công nhân trồng mới cao su. Dù ở vị trí nào, từ người lính, người công nhân cao su đến đại biểu Hội đồng nhân dân, người cán bộ Hội Chữ thập đỏ, hay khi chuyển về Thủ Dầu Một làm bảo vệ tại trường THPT Võ Minh Đức. Và hiện tại là Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh khu phố Phú Thọ 8, ông vẫn giữ nguyên vẹn phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”.

Sự cống hiến của ông đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý: Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng I, Huân chương chiến sĩ vẻ vang hạng II, Huân chương chiến công hạng III và Huân chương chiến sĩ giải phóng hạng II. Ngôi nhà Đại đoàn kết được Hội Cựu chiến binh hỗ trợ xây dựng từ năm 2008 chính là mái ấm nghĩa tình, sự tri ân của đồng đội và quê hương dành cho người chiến sĩ năm xưa.

Giờ đây, khi mái tóc đã bạc màu, đứng trước thế hệ trẻ – những mầm non tương lai đang được sống trong một đất nước hòa bình, thịnh vượng, ông Hoàng Hải Lượng đã nhắn gửi lời tâm sự giản dị nhưng chứa chan nỗi lòng: “Các cháu phải cố gắng học tập, xây dựng và phát triển đất nước. Đừng bao giờ phải trải qua những gì mà thế hệ cha ông đã từng phải trải qua”.

Lời dặn dò ấy không chỉ là ước nguyện của riêng ông, mà là tiếng lòng của cả một thế hệ đi trước. Mong rằng thế hệ trẻ hôm nay sẽ khắc ghi câu chuyện thời hoa lửa của ông Hoàng Hải Lượng, biến lòng biết ơn thành hành động, ra sức học tập và cống hiến để xứng đáng với những hy sinh vô bờ bến của các bậc cha anh.