HOÀNG HANH – NGƯỜI NÔNG DÂN BIẾN LUỐNG CÀY THÀNH MẶT TRẬN

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ngoài chiến trường, người lính cần súng, đạn để chiến đấu. Nhưng có một thứ cũng quan trọng không kém: lương thực.

Một đội quân không thể chiến đấu khi thiếu gạo. Một đoàn dân công không thể vượt hàng trăm cây số nếu không có thức ăn. Và để có từng bao gạo chuyển ra tiền tuyến, ở hậu phương phải có những người ngày ngày cày ruộng, gieo hạt và giữ cho những mùa lúa không bị gián đoạn.

Trong đội ngũ những người nông dân ấy có Hoàng Hanh.

Ông sinh năm 1888, quê ở Nghệ An. Cuộc đời Hoàng Hanh gắn với ruộng đồng từ khi còn trẻ. Như bao nông dân Việt Nam thời ấy, ông hiểu rất rõ cái giá của một hạt lúa.

Hạt lúa không tự nhiên xuất hiện trong bồ.

Đằng sau nó là những ngày cày đất dưới nắng, những buổi lội ruộng giữa mưa, những lần chống hạn, chống úng và bao tháng chờ đợi đến ngày thu hoạch.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, cuộc sống của người nông dân càng thêm khó khăn. Nhiều thanh niên lên đường chiến đấu. Sức lao động ở quê nhà giảm đi. Trong khi đó, hậu phương vừa phải bảo đảm cuộc sống của nhân dân, vừa phải đóng góp lương thực cho tiền tuyến.

Một câu hỏi rất thực tế được đặt ra: Làm thế nào để trên cùng một mảnh ruộng có thể làm ra nhiều lương thực hơn?

Hoàng Hanh tìm câu trả lời ngay trên đồng ruộng của mình.

Ông chịu khó quan sát đất đai, mùa vụ, tìm cách cải tiến phương thức canh tác, tận dụng đất và tăng gia sản xuất. Với một người nông dân thời ấy, không có phòng thí nghiệm hay máy móc hiện đại. “Phòng nghiên cứu” chính là thửa ruộng, còn kết quả được đo bằng những bông lúa và số lương thực thu hoạch sau mỗi vụ.

Điều gì làm tốt thì ông tiếp tục.

Điều gì chưa hiệu quả thì tìm cách thay đổi.

Cứ như thế, từ kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, Hoàng Hanh từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nhưng ông hiểu rằng một gia đình làm giỏi vẫn chưa đủ.

Kháng chiến là công việc của cả dân tộc. Muốn có thật nhiều lương thực phục vụ bộ đội, phải có nhiều người cùng sản xuất tốt.

Vì thế, những kinh nghiệm hiệu quả được ông chia sẻ với bà con. Tinh thần thi đua lan từ người này sang người khác. Người có kinh nghiệm giúp người chưa biết. Nhà làm tốt vụ này trở thành động lực để những gia đình khác cố gắng trong vụ sau.

Trên những cánh đồng, một cuộc thi đua đặc biệt bắt đầu.

Không có tiếng súng.

Không có chiến hào.

Nhưng ai cũng hiểu những hạt lúa mình làm ra rồi có thể được đóng vào bao, chuyển qua những con đường dài và đến với người lính đang chiến đấu.

Bởi vậy, người nông dân không chỉ cày ruộng cho gia đình mình.

Họ đang cày ruộng cho kháng chiến.

Hoàng Hanh còn tích cực tham gia các phong trào tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm và đóng góp cho kháng chiến. Đối với ông, phần lương thực dành cho tiền tuyến không đơn thuần là một nghĩa vụ.

Đó là cách người nông dân góp sức bảo vệ đất nước.

Có lẽ điều đẹp nhất trong câu chuyện của Hoàng Hanh nằm ở chỗ ông không phải một nhà khoa học nông nghiệp được đào tạo bài bản, cũng không có trong tay những phương tiện sản xuất hiện đại.

Ông chỉ có kinh nghiệm của một người nông dân, đôi bàn tay lao động và ý thức rằng mỗi hạt lúa làm ra trong thời chiến đều quý giá.

Chính từ những con người bình dị như thế, phong trào thi đua yêu nước trong nông nghiệp ngày càng lan rộng.

Người ở tiền tuyến thi đua giết giặc.

Người công nhân thi đua sản xuất vũ khí.

Người dân công thi đua vận chuyển.

Còn người nông dân thi đua làm ra thật nhiều lương thực.

Mỗi người một công việc nhưng đều hướng đến một mục tiêu chung: kháng chiến thắng lợi.

Năm 1952, Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Việt Bắc.

Đó là dịp đất nước tôn vinh những con người xuất sắc trên nhiều mặt trận.

Có những người nổi tiếng với chiến công ngoài chiến trường như La Văn Cầu, Nguyễn Quốc Trị, Cù Chính Lan.

Có những người tiêu biểu trên mặt trận lao động như Ngô Gia Khảm.

Và từ những cánh đồng, người nông dân Hoàng Hanh cũng được tuyên dương.

Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động.

Một người nông dân quanh năm chân lấm tay bùn đã đứng trong hàng ngũ những Anh hùng của đất nước.

Điều ấy mang một ý nghĩa rất lớn.

Bởi nó khẳng định rằng trong cuộc kháng chiến toàn dân, không chỉ người trực tiếp cầm súng mới lập được chiến công.

Một người nông dân làm ra thật nhiều lúa cũng đang góp phần vào chiến thắng.

Một người công nhân làm thêm được nhiều vũ khí cũng đang góp phần vào chiến thắng.

Một người dân công đưa được hàng đến chiến trường cũng đang góp phần vào chiến thắng.

Không phải ai cũng đứng ở tuyến đầu, nhưng mỗi người đều có một vị trí trong cuộc đấu tranh chung của dân tộc.

Sau này, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đi đến thắng lợi. Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 trở thành một mốc son trong lịch sử.

Khi nhắc đến chiến thắng ấy, người ta nhớ những chiến sĩ kéo pháo, đào hào, xung phong vào cứ điểm. Nhưng phía sau họ còn có cả một hậu phương rộng lớn.

Ở hậu phương ấy có những người như Hoàng Hanh.

Từng hạt gạo được làm ra trên những cánh đồng đã góp phần nuôi những đoàn quân đi đến chiến thắng.

Ông qua đời năm 1963, nhưng câu chuyện về người nông dân Anh hùng vẫn còn mang một ý nghĩa rất giản dị đối với thế hệ hôm nay.

Không có công việc nào là nhỏ bé nếu công việc ấy được thực hiện bằng trách nhiệm và hướng đến lợi ích chung.

Một người có thể không làm được điều gì quá lớn lao. Nhưng nếu mỗi người đều làm thật tốt phần việc của mình, hàng triệu việc nhỏ có thể hợp thành sức mạnh của cả một dân tộc.

Hoàng Hanh đã không bước vào lịch sử bằng khẩu súng. Ông bước vào lịch sử bằng chiếc cày, bằng những mùa lúa và bằng đôi bàn tay của một người nông dân. Trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh, ông cùng hàng triệu nông dân đã chứng minh một chân lý giản dị: ngoài tiền tuyến có mặt trận đánh giặc, thì ở hậu phương, mỗi thửa ruộng cũng là một mặt trận và mỗi hạt gạo làm ra cũng là một phần của chiến thắng.