Hoàng Hanh - Người nông dân chân đất và hành trình trở thành “Anh hùng Lao động số 1” của ngành nông nghiệp

Bài viết: Anh hùng Hoàng Hanh – Người nông dân chân đất và hành trình trở thành “Anh hùng Lao động số 1” của ngành nông nghiệp

Trong những năm tháng kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Ruộng rẫy là chiến trường, cuốc cày là vũ khí, nhà nông là chiến sĩ, hậu phương thi đua với tiền phương”. Trên mặt trận sản xuất nông nghiệp không tiếng súng nhưng đầy cam go ấy, cụ Hoàng Hanh một lão nông Công giáo nghèo khó đến từ vùng đất học Nam Đàn, Nghệ An đã trở thành một biểu tượng bất tử. Cụ chính là một trong ba người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1952, sánh vai cùng hai trí thức và công nhân kiệt xuất là Trần Đại Nghĩa và Ngô Gia Khảm.

Cụ Hoàng Hanh sinh năm 1888 tại xã Xuân Lạc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình bần nông nghèo khổ, từ thủa thiếu thời, cụ đã phải đi ở thuê, làm lụng vất vả để mưu sinh qua ngày. Cái nghèo, cái đói đeo bám dai dẳng đến mức mãi năm 34 tuổi, cụ mới tích cóp đủ để cưới vợ. Căn nhà tranh vách đất của cụ sau đó đón thêm nhiều thành viên, cả nhà đông đúc chín miệng ăn nhưng ngặt nỗi chỉ có hai lao động chính trực tiếp canh tác. Không cam chịu số phận và sớm giác ngộ lý tưởng, người nông dân ấy đã dũng cảm tham gia vào cao trào cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931), hun đúc trong mình ý chí gan góc của người con xứ Nghệ.

Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, cụ Hoàng Hanh đã mang nguyên vẹn tinh thần cách mạng ấy vào trong lao động sản xuất. Dù đất đai cằn cỗi và thiếu thốn công cụ, cụ đã tự mình tìm tòi, thực hiện những phương pháp khoa học tiến bộ lúc bấy giờ. Về trồng trọt, cụ áp dụng kỹ thuật cày lặp, đào mương dẫn nước chủ động tát nước cứu lúa khi hạn hán, và đặc biệt là phương pháp ủ phân xanh để cải tạo đất. Nhờ vậy, năng suất các loại cây trồng như lúa, khoai, bông, vừng, lạc, đậu tương... của nhà cụ luôn vượt xa mức bình quân chung của cả vùng. Về chăn nuôi, cụ phát triển mô hình đa dạng từ trâu, lợn, gà cho đến thỏ, hươu; tự mình đúc kết những kinh nghiệm quý báu về cách làm chuồng trại thoáng mát và chăm sóc gia súc gia cầm phòng ngừa dịch bệnh.

Từ một gia đình thiếu trước hụt sau, nhờ bàn tay lao động và tư duy sáng tạo, mô hình kinh tế của cụ Hoàng Hanh không chỉ nuôi sống gia đình mà còn dư dả để đóng góp, tiếp tế hàng tấn lương thực, thực phẩm cho bộ đội ăn no đánh giặc. Với những thành tích tăng gia sản xuất xuất sắc phục vụ kháng chiến, cụ được bình chọn là Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh và vinh dự đại diện cho giai cấp nông dân liên khu đi dự Đại hội chiến sĩ thi đua toàn quốc tại Tuyên Quang vào tháng 5 năm 1952. Tại đại hội lịch sử này, cụ Hoàng Hanh đã trang trọng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng Huân chương cùng Giấy chứng nhận.

Sau vinh quang ấy, cụ không giữ kinh nghiệm cho riêng mình. Những bài học, sáng kiến nông nghiệp của cụ Hoàng Hanh đã được Chính phủ phổ biến rộng rãi cho đồng bào nông dân ở khắp các vùng tự do áp dụng, tạo nên một luồng sinh khí mới, giúp nâng cao sản lượng nông nghiệp nước nhà. Ngay cả khi tuổi đã cao và đã trở thành anh hùng, cụ vẫn tiếp tục miệt mài ra đồng, không ngừng trăn trở để tìm ra những cách làm hay, năng suất tốt hơn cho buôn làng.

Năm 1963, Anh hùng Lao động Hoàng Hanh tạ thế ở tuổi 75, khép lại cuộc đời của một lão nông kiên cường, đôn hậu. Câu chuyện về cụ một người đi lên từ bùn đất, dùng chiếc cuốc, đường cày để viết nên chương sử anh hùng mãi mãi là niềm tự hào sâu sắc của quê hương Nam Đàn và là tấm gương sáng ngời về tinh thần tự lực cánh sinh, sáng tạo không ngừng cho nền nông nghiệp Việt Nam qua mọi thời đại.