Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) và Khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913)

Hoàng Hoa Thám, còn gọi là Đề Thám, là thủ lĩnh kiệt xuất của phong trào khởi nghĩa nông dân Yên Thế chống Pháp. Khởi nghĩa Yên Thế kéo dài gần 30 năm (từ 1884 đến 1913), là cuộc khởi nghĩa vũ trang lâu dài nhất trong lịch sử chống Pháp của Việt Nam. Ông đã lợi dụng địa hình rừng núi hiểm trở của Yên Thế (Bắc Giang) để xây dựng căn cứ và chiến đấu.

Đề Thám nổi tiếng với tài đánh du kích, mưu lược và khả năng đối phó khôn khéo với quân Pháp. Ông từng buộc Pháp phải ký hòa ước hai lần (1894 và 1897) để tranh thủ thời gian củng cố lực lượng. Các trận đánh của ông tuy không có quy mô lớn nhưng đã gây cho Pháp nhiều thiệt hại và làm chúng phải hao tốn nhiều binh lực để đối phó. Cuộc khởi nghĩa chỉ chấm dứt khi Đề Thám bị sát hại vào năm 1913. Tuy thất bại, nhưng khởi nghĩa Yên Thế đã thể hiện ý chí chiến đấu ngoan cường, bất khuất của người nông dân Việt Nam.