Hoàng Hoa Thám - Hùm thiêng giữa núi rừng Yên Thế

Hoàng Hoa Thám (khoảng 1858–1913), tên thật Trương Văn Nghĩa, thường gọi là Đề Thám, là thủ lĩnh kiệt xuất của khởi nghĩa Yên Thế – cuộc đấu tranh vũ trang chống thực dân Pháp bền bỉ kéo dài gần ba mươi năm.

Sinh ra ở Hưng Yên, tuổi trẻ của ông gắn với những biến động dữ dội của đất nước. Khi thực dân Pháp mở rộng cuộc xâm lược Bắc Kỳ, Hoàng Hoa Thám tham gia nghĩa quân của Lương Văn Nắm (Đề Nắm). Sau khi Đề Nắm hy sinh năm 1892, ông trở thành linh hồn của phong trào Yên Thế.

Giữa núi rừng Bắc Giang, Đề Thám không có một đội quân chính quy hùng hậu. Ông lấy rừng núi làm thành lũy, lấy nhân dân làm chỗ dựa, dùng lối đánh linh hoạt để chống lại những cuộc càn quét lớn của quân Pháp. Nhiều lần, đối phương buộc phải chấp nhận hòa hoãn với nghĩa quân.

Nhưng cuộc chiến kéo dài cũng là những năm tháng đầy mất mát. Đầu năm 1913, Hoàng Hoa Thám bị ám sát. Người thủ lĩnh đã ngã xuống, khép lại một hành trình gần ba thập kỷ chiến đấu.

Ông không chết trên một ngai vàng, cũng không có một đội quân hùng hậu tiễn đưa. Ông ngã xuống giữa núi rừng Yên Thế – nơi đã chứng kiến gần trọn cuộc đời chiến đấu của mình. Nhưng hơn một thế kỷ đã qua, cái tên Hoàng Hoa Thám vẫn còn đó. Như một “hùm thiêng” của núi rừng, ông trở thành biểu tượng cho ý chí của những người nông dân áo vải: có thể nghèo khó, có thể không có trong tay tất cả, nhưng nhất định không chịu cúi đầu trước ngoại bang.