Hoàng Hoa Thám – Hùm thiêng Yên Thế, biểu tượng chống ngoại xâm

Hoàng Hoa Thám là nhà lãnh đạo quân sự kiệt xuất, thủ lĩnh tối cao của cuộc khởi nghĩa Yên Thế chống lại thực dân Pháp. Ông xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, sớm gia nhập các đội nghĩa quân chống Pháp từ những năm 1880. Sau khi thủ lĩnh Lương Văn Nắm mất, ông trở thành linh hồn và người chỉ huy tối cao của phong trào.

Trong suốt gần 30 năm (1884 – 1913), dưới sự lãnh đạo tài tình của ông, nghĩa quân Yên Thế đã tổ chức lối đánh du kích linh hoạt, bẻ gãy hàng loạt cuộc càn quét lớn của quân đội viễn chinh Pháp. Để củng cố lực lượng, ông đã có những giai đoạn chủ động hòa hoãn với địch, biến vùng đất Phồn Xương thành căn cứ kháng chiến kiên cường. Ông cũng mở rộng liên kết với các sĩ phu yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh và chỉ đạo vụ Hà thành đầu độc năm 1908.

Đầu năm 1913, do sự phản bội của kẻ phản tỉnh, ông bị sát hại. Dù phong trào thất bại, cuộc đời và sự nghiệp của Hoàng Hoa Thám đã viết nên trang sử oanh liệt nhất về phong trào vũ trang oanh liệt của giai cấp nông dân Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.