Hoàng Hoa Thám và hùm xám Yên Thế kiên cường chống Pháp
Hoàng Hoa Thám (tên thật là Trương Văn Thám, thường gọi là Đề Thám) sinh ra tại Hà Nam. Khi thực dân Pháp mở rộng đánh chiếm Bắc Kỳ, ông tham gia nghĩa quân chống Pháp và trở thành thủ lĩnh tối cao của phong trào khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Giang) từ năm 1892.
Nhận thấy hỏa lực của quân Pháp vượt trội, Đề Thám tận dụng tối đa địa hình bạt ngàn rừng núi, đầm lầy của Yên Thế để xây dựng hệ thống đồn bốt kiên cố và áp dụng lối đánh du kích linh hoạt. Ông chỉ huy nghĩa quân phục kích các đoàn xe vận tải, tập kích các toán quân càn quét rồi biến mất hút vào rừng sâu. Chiến thuật tài tình của "Hùm xám Yên Thế" đã buộc thực dân Pháp hai lần phải ký hòa hoãn với nghĩa quân (vào các năm 1894 và 1897) để tích lũy lực lượng. Trong thời gian hòa hoãn, ông mở rộng đồn điền, tích trữ lương thảo, biến Yên Thế thành nơi chở che cho nhiều nhà yêu nước như Phan Bội Châu. Cuộc khởi nghĩa Yên Thế kéo dài suốt gần 30 năm (1884 - 1913) đã trở thành trang sử chống Pháp oanh liệt, thể hiện ý chí quật cường của nông dân Việt Nam.
